Ten film cenzura w PRL zakazała na 3 lata. Oto co zrobili z Karolem Marksem

2 min. czytania
06.04.2025 12:00
Obserwuj nas na Google

Lista zakazanych polskich filmów jest naprawdę długa. Niewiele osób zdaje sobie dziś sprawę z tego sprawę, że wiele klasyków polskiego kina jakiś czas tamu było zakazanych. Jednym z takich tytułów są “Dreszcze” z 1981 roku. Tego filmu Polacy w PRL nie mogli obejrzeć w roku premiery.

Kadr z filmu "Dreszcze"
fot. Kadr z filmu "Dreszcze"
  • Przez lata wiele polskich filmów było zakazanych.
  • PRL cenzurował niewygodne dla władzy treści. 
  • Film “Dreszcze” został schowany do szuflady na 3 lata. 

Zakazane filmy w Polsce

Dziś wyrażenie “zakazany film” jest wyrażeniem abstrakcyjnym, bo w kinach pojawiają się mocne produkcje, w których są sceny wywołujące silne emocje. “Dom, który zbudował Jack” (Lars von Trier, 2018), “Love” (Gaspar Noe, 2015), czy niesławne “50 twarzy Grey’a”, to produkcje o mocnych scenach, które mimo wszystko pojawiły się w Polsce na wielkich ekranach. Oczywiście z odpowiednim ograniczeniem wiekowym. 

Quiz: Największe arcydzieła polskiego kina. Tylko wielki kinoman zgarnie 100%

1/14 "Na ______ globie" - o jakim globie jest film Andrzeja Żułwskiego?

Ale w XX wieku w PRL nie trzeba było wiele, by zostać ocenzurowanym. Na przykład “Dreszcze”, film z pozoru schlebiający władzy, zostały zablokowane przed dystrybucją na trzy lata. Ale zanim powiem, dlaczego, to kilka słów o samej fabule. 

O czym jest film “Dreszcze”? 

“Dreszcze”, to produkcja opowiadająca o losach dorastającego Tomka Żukowskiego (Tomasz Hudziec). 13-latek pewnego dnia jest świadkiem brutalnego aresztowania ojca przez funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa. Wartości, jakie wyniósł z domu chłopak, zostały jednak przyćmione miłością do druhny-przewodniczki (Teresa Marczewska). Tomek zostaje zwolennikiem komunistycznej propagandy. 

 

Ta część mogła spodobać się cenzorom, ale w kolejnych minutach filmu, widzimy obywateli, którzy potajemnie słuchają Radia Wolna Europa, z którego dowiadują się o Poznańskim Czerwcu 1956. Młodzieżowy obóz szkoleniowy zostaje naprędce rozwiązany, a w wyniku odwilży ustrojowej więźniowie polityczni zostają poddani amnestii, więc ojciec Tomka opuszcza więzienie. Chłopak wraca do rodziny. 

Kontrowersje w filmie “Dreszcze” 

W jednej ze scen zdjęcie Karola Marska zostało zmieszane z błotem. Dla socjalistycznej władzy takie ujęcie było aż nadto kontrowersyjne. Czy to ten moment w produkcji zadecydował o nałożeniu cenzury na film? Powodów było na pewno więcej, a głównym z nich był stan wojenny wprowadzony w Polsce 13 grudnia 1981, czyli miesiąc po premierze filmu. Stan wojenny zaostrzył sytuację w kraju, włączjąc w to cenzurę. Dopiero po jego zakończeniu, czyli po trzech latach “Dreszcze” znów legalnie mogły być oglądane.

Źródło: RadioZET.pl/Wikipedia