Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Tego Mickiewicza Polacy nie poznali. Syn poety zmagał się z demonami

Tego Mickiewicza Polacy nie poznali. Syn poety zmagał się z demonami

Patrycja Orzeł

3 min. czytania

23.10.2025 15:54

Adam Mickiewicz to do dziś jeden z najbardziej znanych polskich poetów w historii, zwany nie bez powodu najważniejszym wieszczem narodowym. Mimo że jego twórczość Polacy znają na pamięć, o życiu prywatnym artysty dowiadujemy się niewiele. Z żoną Celiną Szymanowską doczekał się sześciorga dzieci - dwóch córek oraz czterech synów. Historia najmłodszego z nich była tragiczna.

Z tego artykułu dowiesz się:

Czego Polacy nie wiedzą o życiu prywatnym Adama Mickiewicza?
Ile dzieci miał najbardziej znany narodowy wieszcz?
Co spotkało jego najmłodszego syna - Jana?

Życie i twórczość Adama Mickiewicza

Adam Mickiewicz to najbardziej znany i ceniony wieszcz narodowy, którego dzieła wszyscy Polacy dokładnie poznają już w szkole na lekcjach języka polskiego. Fragmenty "Pana Tadeusza", "Dziadów" czy "Romantyczności" wielu z nas potrafi bez problemu rozpoznać i cytować. Jego twórczość wpłynęła nie tylko na literaturę, ale także narodowe nastroje i tożsamość Polaków. Teksty wielu jego utworów wciąż pozostają aktualne i inspirujące.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polskie książki. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

O życiu prywatnym Mickiewicza nie dowiadujemy się zwykle tak wiele. Był w końcu nie tylko poetą, ale także mężem i ojcem - choć tej drugiej roli nie pełnił zbyt aktywnie. Wychowywanie sześciorga dzieci powierzył swojej żonie Celinie Mickiewicz, z domu Szymanowskiej. W trakcie trwania małżeństwa Mickiewicz zdradzał żonę ze śpiewaczką Anną Ksawerą Deybel.

Kim były dzieci Adama Mickiewicza?

Dzieci Mickiewicza - córki Maria i Helena oraz synowie: Władysław, Józef, Aleksander i Jan nie zapisali się w historii tak mocno, jak ich sławny ojciec. Najmłodszy z nich - Jan - krótko znał ojca. Miał miesiąc, gdy Adam Mickiewicz wyjechał na rekolekcje do Andrzeja Towiańskiego, znanego mistyka, zostawiając żonę i dzieci. Celina Mickiewiczowa nie czekała na męża i postanowiła ochrzcić chłopca, gdy ten nagle zachorował. Mimo że jego stan zdrowia się poprawił, Jan nie cieszył się łatwym dzieciństwem.

Gdy Jan Mickiewicz miał dziesięć lat, stracił oboje rodziców - najpierw matkę, a później ojca, który wyruszył do Konstantynopola podczas epidemii cholery. Opiekę nad dziećmi przejęła wtedy najstarsza z rodzeństwa - Maria - która miała wówczas dwadzieścia lat. Dzięki specjalnemu funduszowi, który pozostawili dzieciom bliscy, Jan rozpoczął studia prawnicze, jednak przerwał je ze względu na wybuch powstania styczniowego. Po upadku powstania wrócił do Paryża. Wtedy na jaw wyszła prawda o dręczących go demonach.

Choroba psychiczna w rodzinie wieszcza narodowego

Jan Mickiewicz cierpiał na chorobę psychiczną. Jak podaje portal Paryskie Salony Romantyków, Jan miał m.in. tańczyć z drzewami i "wyczyniał uroki" w Ogrodzie Luksemburskim. Z domu Mickiewiczów miały ginąć kolejne przedmioty, a młody Jan często wydawał pieniądze na drogie fanaberie, takie jak słodycze czy petardy. Ponad to miesiąc po osiągnięciu pełnoletniości sporządził testament.

Nie był to jedyny przypadek choroby psychicznej w rodzinie Mickiewiczów. Także żona narodowego wieszcza cierpiała, a sam pisarz wiedząc o tym miewał myśli samobójcze.

Mimo zaleceń doktora, najstarszy z braci Władysław Mickiewicz podjął decyzję, że nie umieści brata w zakładzie. Zrobiono to dopiero wtedy, gdy Jan zaczął być niebezpieczny dla otoczenia.

Wiosną 1869 roku mężczyzna miał wejść z pistoletem do księgarni, w której pracował z bratem. Przetrzymywał swoich zakładników przez kilka godzin, po czym został zatrzymany przez policję. Pozostałe 16 lat życia spędził w zakładzie w Charenton - zmarł tam w wieku zaledwie 40 lat. Pochowano go w rodzinnym grobowcu na cmentarzu w Montmorency.

Źródło: Radio ZET / Wikipedia / paryskiesalonyromantykow.pl