Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Napisała kultowe arcydzieła, które kochała młodzież w PRL. Tak potoczyło się jej życie

Napisała kultowe arcydzieła, które kochała młodzież w PRL. Tak potoczyło się jej życie

Martyna Zielonka

2 min. czytania

31.08.2025 13:05

Irena Jurgielewiczowa to jedna z najpopularniejszych polskich autorek powieści dla dzieci i młodzieży. Słynna pisarka wydała kilkanaście książek, które podbiły serca młodych czytelników, a część z nich trafiła nawet na listę lektur szkolnych. Choć pisała głównie o perypetiach nastolatków, wielu czytelników z pewnością zainteresowała jej autobiografia. Jurgielewiczowa była porucznikiem AK i brała czynny udział w powstaniu warszawskim. Po klęsce zrywu na długie miesiące trafiła do obozu jenieckiego…

Z tego artykułu dowiesz się:

Kim była Irena Jurgielewiczowa.
Jakie powieści przyniosły pisarce sławę.
Jakie wyróżnienia otrzymała za swoją twórczość.

Irena Jurgielewiczowa. Nauczycielka, porucznik, pisarka

Irena Jurgielewiczowa ukończyła filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim, a w 1928 roku uzyskała stopień doktora za rozprawę „Technika powieści Stefana Żeromskiego”. Studiowała też pedagogikę na Wolnej Wszechnicy Polskiej (WWP). Krótko później rozpoczęła pracę jako nauczycielka i wykładowca. Swoją pracę kontynuowała także podczas okupacji, biorąc udział w tajnym nauczaniu uniwersyteckim.

W międzyczasie zaangażowała się w działalność Armii Krajowej, gdzie uzyskała stopień porucznika. Jako „Isia” brała udział w powstaniu warszawskim - przebywała w Oddziale V Komendy Głównej AK w Śródmieściu. Po klęsce powstania trafiła do obozu jenieckiego Stalag IV B. Do Polski powróciła dopiero w 1946 roku, gdzie kilka miesięcy później została wykładowcą na Wydziale Pedagogiki UW (1947-50), a następnie kierownikiem literackim Państwowego Teatru Nowej Warszawy (1950-54). Od połowy lat 50. poświęciła się karierze pisarskiej.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o klasyki polskiej literatury. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

Jedna z najpoczytniejszych pisarek PRL

Jurgielewiczowa pisała głównie utwory dla młodszych dzieci i powieści psychologiczne dla młodzieży. Wiele z jej książek z miejsca podbiło serca czytelników, czego dowodem jest choćby Order Uśmiechu – międzynarodowe odznaczenie nadawane za działania przynoszące dzieciom radość. Do najpopularniejszych utworów pisarki należą:

„Ten Obcy” (1961)
„Niespokojne Godziny” (1964)
„Wszystko Inaczej” (1968)
„Ważne i Nieważne” (1971),
„Inna?” (1975)

Książki Ireny Jurgielewiczowej przetłumaczono na kilkanaście języków, w tym na: niemiecki, rosyjski, czeski, bułgarski i japoński. Powieść „Ten obcy”, oprócz tego, że trafiła do katalogu polskich lektur szkolnych, została także wpisana na międzynarodową Listę Honorową im. H.Ch. Andersena. O swojej karierze artystka pisała w autobiografii „Byłam, byliśmy”, która w 1998 roku znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike.

„Dokonałam w swoim życiu tylko jednego odkrycia: staram się być jak najbardziej uczciwym człowiekiem. Nie robić przykrości innym. Nie dochodzić swego, pogodzić się z tym, że krzywdy bywają w życiu. Lepiej wybaczyć, aniżeli czuć się wiecznie skrzywdzonym” – mówiła przed laty Gazecie Wyborczej. Irena Jurgielewiczowa zmarła 25 maja 2003 roku, w wieku 100 lat.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Culture.pl