Kultowa historia świąteczna, którą każdy powinien znać. Przeczytaj ją dziś
"Dziadek do orzechów" na całym świecie kojarzy się ze znakomitym baletem napisanym przez Piotra Czajkowskiego, którego fabuła dzieje się w okresie świąt Bożego Narodzenia. Jednak przed napisaniem swojego dzieła Czajkowski inspirował się niemiecką książką E.T.A. Hoffmanna. To pozycja obowiązkowa dla wszystkich sympatyków świątecznego czasu.
![E.T.A. Hoffman, autor "Dziadka do orzechów"](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/23/77a19c2f/776136-420x240-06b8cb2282.webp "E.T.A. Hoffman, autor "Dziadka do orzechów"")
Z tego artykułu dowiesz się:
- E.T.A. Hoffmann to niemiecki pisarz, poeta i kompozytor.
- Jego największym dziełem został "Dziadek do orzechów". Przetłumaczył ją Dumas.
- "Dziadek do orzechów" stał się światowym fenomenem. Rozsławił go Czajkowski.
Kim był E.T.A. Hoffmann, autor "Dziadka do orzechów"?
E.T.A. Hoffman, a właściwie Ernst Theodor Amadeus Hoffmann, urodził się w 1776 roku w Królewcu i był niemieckim poetą, pisarzem, kompozytorem, a także rysownikiem i krytykiem muzycznym. Był jednym z prekursorów fantastyki grozy, a na jego dziełach wzorowali się m.in. Edgar Allan Poe, H.P. Lovercraft i Stefan Grabiński.
Jak dobrze znasz słynne dzieła sztuki? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.
Quiz: Gratka dla miłośników sztuki. „Ostatnia wieczerza” to dopiero początek
Na co dzień pracował jako urzędnik. Był asesorem rządowym m.in. w Poznaniu. Wziął ślub z Polką Marią Teklą Michaliną Rohrer-Trzcińską. Niedługo później za rysowanie karykatur urzędników został przeniesiony do pracy w Płocku i w Warszawie, gdzie zaczął czerpać inspirację do swojej działalności literackiej. Jego dzieła powstawały w XIX wieku. Wśród nich były:
- "Kawaler Gluck"
- "Don Juan"
- "Złoty garnek"
- "Diable eliksiry"
- "Dziadek do orzechów"
- "Tajemnicze dziecko".
"Dziadek do orzechów" najpiękniejszą baśnią według Dumasa
W 1816 światło dzienne ujrzała baśń Hoffmana "Dziadek do orzechów". Utrzymana w fantastycznej konwencji historia dzieje się czasie świąt, a bohaterami są Klara, Fred, Radca, sędzia Droselmajer, a także Dziadek do Orzechów, Mysi Król i księżniczka Pirlipata. W wigilię mała Klara otrzymuje od ojca chrzestnego drewnianego dziadka do orzechów, który nocą ożywa i staje na czele zabawkowego wojska w bitwie przeciwko Królowi Myszy. Po zwycięstwie zabawka przemienia się w pięknego księcia, który zabiera dziewczynkę w podróż do magicznej krainy. Cała historia okazuje się świątecznym snem. Książka zdobyła zainteresowanie czytelników, a na język francuski przełożył ją Alexandre Dumas. Nazwał ją też "najpiękniejszą baśnią". W kolejnych dekadach książka doczekała się wielu adaptacji, a sam "Dziadek do orzechów" stał się symbolem świąt Bożego Narodzenia.
Czajkowski tworzy słynny balet na podstawie książki Hoffmanna
Piotr Czajkowski zainspirowany francuskim przekładem "Dziadka do orzechów" postanowił stworzyć na jego podstawie balet, który okaże się jednym z najsłynniejszych w historii. Jego premiera odbyła się w 1892 roku w Petersburgu, natomiast w Polsce pierwszy raz wystawiono ją w Bydgoszczy w 1958 roku.
"Dziadek do orzechów" doczekał się nie tylko adaptacji przez Czajkowskiego. Na postawie książki stworzono kilka filmów animowanych, tym radziecki, japoński i kanadyjski. W Polsce film fantasy na bazie książki nakręciła Halina Bielińska. "Dziadek do orzechów" trafił w końcu również i do Hollywood. W 2018 roku "doczekał" się wysokobudżetowej produkcji. W "The Nutcracker and the Four Realms" zagrali: Mackenzie Foy, Morgan Freean, Helen Mirren i Kira Knightley.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Filmweb
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
