Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Dziś kończyłby 92 lata. Jego wciągające bestsellery wciąż powalają Polaków na łopatki

Dziś kończyłby 92 lata. Jego wciągające bestsellery wciąż powalają Polaków na łopatki

Patrycja Orzeł

3 min. czytania

14.01.2026 09:04

Był jednym z najsłynniejszych polskich pisarzy powojennych. Do dziś jego wciągające dzieła, takie jak "Pierwszy krok w chmurach" czy "Palcie ryż każdego dnia" zyskują uznanie czytelników. Dziś ceniony autor kończyłby 92 lata. Przyszedł na świat 14 stycznia 1934 roku w Warszawie.

Z tego artykułu dowiesz się:

Marek Hłasko to jeden z najwybitniejszych pisarzy powojennej Polski
Jego twórczość do dziś zachwyca i łapie za serca czytelników
W 92. rocznicę urodzin wspominamy jego życie i najważniejsze dzieła

Marek Hłasko kończyłby dziś 92 lata

Marek Hłasko to pisarz i scenarzysta, którego dzieła Polacy wspominają do dziś. Przyszedł na świat 14 stycznia 1934 roku w Warszawie - w tym roku przypada 92. rocznica jego urodzin. Z tej okazji wspominamy życiorys i dorobek twórczy artysty, który tak mocno wpłynął na oblicze powojennej literatury.

Marek był jedynym synem urzędnika państwowego Macieja i jego żony Marii Hłasko. Jego rodzice rozwiedli się w 1937 roku. Marek cały okres II wojny światowej mieszkał z matką w stolicy, początkowo przy alei 3 Maja, potem - od 1943 roku - przy ulicy Ciepłej 10. Choć w tym czasie rozpoczął edukację, dokumenty na ten temat zostały zniszczone w czasie powstania warszawskiego.

Co wpłynęło na twórczość Marka Hłaski?

Przeżycia wojenne odcisnęły trwałe piętno na jego życiu. Mówił o sobie, że stanowi "produkt czasu wojny, głodu i terroru". Bolesne doświadczenia wpłynęły także na jego twórczość. "Nie potrafię wymyślić opowiadania, które nie kończyłoby się śmiercią, katastrofą, samobójstwem czy też więzieniem. Nie ma w tym żadnej pozy na silnego człowieka, o co posądzają mnie niektórzy" - pisał autor.

Po zakończeniu wojny Marek wraz z matką kilkukrotnie się przeprowadzali - żyli w Częstochowie, Chorzowie, Białymstoku oraz Wrocławiu. Młody pisarz miał problemy w edukacji - chodził do szkoły średniej, jednak jej nie ukończył. Jako szesnastolatek rozpoczął pracę w stoczni rzecznej we Wrocławiu, a po zdaniu egzaminów na prawo jazdy zaczął pracować jako kierowca ciężarówki. Tworzył po godzinach - właśnie w tym czasie podejmował pierwsze pisarskie próby.

Najważniejsze dzieła Marka Hłaski

Jego pierwsze opowiadania wyszły drukiem w 1955 roku, jednak dopiero po wydaniu zbioru "Pierwszy krok w chmurach" w 1956 roku zyskał ogólnokrajowe uznanie. "Stał się naszym głosem, naszym Jamesem Deanem, Elvisem Presleyem - nikt nie miał takiego wpływu na młodzież. Chwytaliśmy za pióra, każdy chciał być Hłaską" - wspominał go Henryk Grynberg.

Do dziś Polacy znają i cenią dzieła Marka Hłaski, takie jak "Ósmy dzień tygodnia", "Palcie ryż każdego dnia", "Pętla", "Baza Sokołowska", "Następny do raju", "Cmentarze", "Wszyscy byli odwróceni", "Piękni dwudziestoletni" oraz "Baza ludzi umarłych". Jego dzieła były wielokrotnie ekranizowane, a on był współautorem scenariuszy do filmów.

W 1958 roku wyjechał do Paryża, rozpoczynając tym samym swój okres emigracyjny. Do końca życia mieszkał za granicą, głównie w Niemczech, Izraelu i Stanach Zjednoczonych. Zmarł 14 czerwca 1969 w niemieckim Wiesbaden w wyniku przedawkowania leków. W 1975 roku prochy Hłaski sprowadzono do Polski i pochowano na cmentarzu Powązkowskim. Na nagrobku został wykuty napis, który zasugerowała matka Hłaski: "Żył krótko, a wszyscy byli odwróceni".