Dziś 130. rocznica jego narodzin. Niektórzy sądzą, że napisał najlepszą książkę w historii ludzkości
Francis Scott Fitzgerald to jedna z najbarwniejszych amerykańskich osobowości pierwszej połowy XX wieku. Ceniony pisarz publikował wybitne powieści i nowele, jednocześnie prowadząc bardzo bujne życie towarzyskie. O jego małżeństwie, licznych romansach, a także hucznych imprezach organizowanych m.in. na Riwierze Francuskiej krążyły legendy. Z okazji rocznicy urodzin artysty, przypominamy najważniejsze fragmenty jego niezwykłego życiorysu.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie było pochodzenie imion Francisa Scotta Fitzgeralda.
- Dlaczego Fitzgerald przerwał studia na Uniwersytecie Princeton.
- Które powieści uczyniły Fitzgeralda literacką gwiazdą.
- Jakie tematy porusza "Wielki Gatsby".
Odziedziczył imiona po słynnym przodku
Francis Scott Fitzgerald urodził się 24 września 1896 roku w Saint Paul (Minnesota). Jego dalszym krewnym był Francis Scott Key, prawnik i poeta, autor hymnu państwowego Stanów Zjednoczonych. Choć Fitzgeraldowie nadali swojemu synowi imiona na cześć wybitnego przodka, nie wiedzieli, że on sam także będzie w przyszłości wielką sławą. Dziś każdy kojarzy jego nazwisko dzięki wybitnym powieściom i opowiadaniom, które doczekały się znakomitych ekranizacji.
Fitzgerald studiował na Uniwersytecie w Princeton, jednak w 1917 roku przerwał naukę, by zaciągnąć się do wojska i walczyć w szeregach armii Stanów Zjednoczonych, na frontach I wojny światowej. W tym okresie poznał Zeldę Sayre, która później została jego żoną, jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci amerykańskiego życia towarzyskiego lat 20. XX wieku i inspiracją w portretowaniu literackich postaci. To na niej artysta wzorował swoje najsłynniejsze kobiece bohaterki.
Jak dobrze znasz arcydzieła literatury? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Ekspresowy quiz z polskiej literatury. Przypisz utwór do pisarza
Para doczekała się córki Scottie, która była oczkiem w głowie ojca. Fitzgerald robił wszystko, by zapewnić jej jak najlepszą przyszłość. Choć razem z żoną prowadził bardzo rozrywkowe, pełne używek i hucznych imprez życie, część dochodów zawsze przeznaczał na edukację jedynej pociechy. Chciał, by była wykształcona, prowadził dla niej wykłady, podsuwał literaturę, a w późniejszym okresie (kiedy dziewczynka uczęszczała do szkoły z internatem) wysyłał listy, w których dawał rady dotyczące nauki, ale i kształtowania charakteru.
Kariera literacka
Ojcem został w 1921 roku, tuż po swoim literackim debiucie i pierwszym dużym sukcesie. Kilka miesięcy wcześniej na rynku ukazała się bowiem jego pierwsza książka - "Po tej stronie raju" (1920), która z miejsca zdobyła uznanie czytelników i krytyków, czyniąc go literacką gwiazdą. Na fali popularności tego dzieła, Fitzgerald w kolejnych latach opublikował jeszcze dwie wybitne powieści - "Piękni i przeklęci" oraz "Wielki Gatsby". Druga z wymienionych uznawana jest za jedno z największych amerykańskich arcydzieł XX wieku. Utwór opowiada historię tajemniczego milionera Jaya Gatsby'ego, który marzy o odzyskaniu utraconej miłości, Daisy Buchanan. Powieść rozgrywa się w latach 20. XX wieku na Long Island, w okolicach Nowego Jorku. Autor porusza w niej kwestie dotyczące złudności amerykańskiego snu, udowadniając, że bogactwo, prestiż i społeczny awans nie gwarantują szczęścia ani spełnienia. Powieść doczekała się aż 5 ekranizacji. Film Baz Luhrmanna z Leonardo DiCaprio w roli głównej otrzymał 2 Oscary (najlepsza scenografia, najlepsze kostiumy).
Fitzgerald, oprócz powieści (napisał jeszcze m.in. takie dzieła jak "Czuła jest noc" oraz "Ostatni z wielkich"), tworzył jeszcze opowiadania, nowele oraz scenariusze filmowe. Pod koniec życia współpracował z wytwórniami Metro-Goldwyn-Mayer i Twentieth Century Fox. Zmarł 21 grudnia 1940 roku, w wieku zaledwie 44 lat. Przyczyną śmierci był kolejny atak serca, spowodowany zaawansowaną chorobą alkoholową.
Jesień będzie należeć do tych książek. 7 premier, o których będzie głośno
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
