Cały świat pokochał bohaterkę jej powieści. Pisarka ją znienawidziła

3 min. czytania
30.03.2026 13:36
Obserwuj nas na Google

Lucy Maud Montgomery dała światu postać, która ją samą po latach doprowadziła niemal do szaleństwa. Choć dzięki Ani Shirley, tytułowej bohaterce słynnego cyklu "Ania z Zielonego Wzgórza" zyskała uznanie i sympatię milionów czytelników, straciła jednocześnie możliwość pokazania tego, jak bardzo jest wszechstronna. Żadna z jej pozostałych powieści nie zdołała zdobyć rozgłosu, a ona do końca życia pozostała w cieniu rudowłosej dziewczynki. "Wstrętna Ania" - miała mówić, narzekając na zaszufladkowanie. 

Czarno-białe zdjęcie kobiety z okularami, w eleganckim kapeluszu i z perłami na szyi.
fot. Domena Publiczna

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak życie osobiste wpłynęło na twórczość Lucy Maud Montgomery.
  • Kiedy wydano pierwszą książkę z serii "Ania z Zielonego Wzgórza".
  • Dlaczego autorka miała ambiwalentne odczucia wobec swojej bohaterki. 

Lucy Maud Montgomery, a właściwie Maud Montgomery (pisarka nie znosiła swojego pierwszego imienia i nie chciała się nim posługiwać) urodziła się 30 listopada 1874 roku w Clifton na Wyspie Księcia Edwarda. Miała zaledwie dwa lata, gdy jej mama zmarła na gruźlicę, a ojciec oddał ją pod opiekę swoim rodzicom. Wychowywana przez dziadków, nie zaznała miłości rodzicielskiej, co stanowiło istotny wątek w jej dziełach literackich. Zanim jednak na dobre zajęła się pisaniem - podobnie jak bohaterka swojej najsłynniejszej powieści - pracowała jako nauczycielka. Uczyła kolejno w szkołach w: Bideford, Belmont oraz Lower Bedeque.Nie czując jednak powołania, postanowiła porzucić zawód i przeniosła się do Halifax w Nowej Szkocji. Tam zapisała się na zajęcia z literatury angielskiej i szlifowała swoje umiejętności.

Ania stała się błogosławieństwem i przekleństwem

W rodzinne strony powróciła po śmierci dziadka. Przez kolejnych kilkanaście lat opiekowała się babcią, mieszkając w ich domku w wiosce Cavendish. To właśnie w tym czasie zaczęła regularnie publikować własne utwory - najpierw na łamach lokalnych gazet, a następnie nawiązując współprace z wydawnictwami. W 1905 roku ukończyła pisanie swojego - jak się miało okazać - największego dzieła, czyli "Ani z Zielonego Wzgórza". Książka długo czekała jednak na półce - autorka aż trzy lata czekała, aż któryś z wydawców zaufa nieznanej wówczas pisarce i opublikuje jej debiutancką powieść. Na ten ryzykowny krok zdecydowano się ostatecznie w Bostonie, zamawiając jednocześnie kolejne tomy. Tamtejsi wydawcy mieli dobrą intuicję, bo "Ania" krótko po premierze stała się wielkim hitem. Powieść o perypetiach rudowłosej sieroty, która przypadkowo trafia do domu starszego rodzeństwa, poszukującego chłopca do pomocy, niespodziewanie skradła serca milionów czytelników. Niezwykłą bohaterką - ambitną, wrażliwą, ale jednocześnie dość krnąbrną - zauroczył się nawet sam Mark Twain, autor słynnego cyklu o przygodach Tomka Sawyera.

Jak dobrze znasz polskie książki? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Jak dobrze znasz polskie książki? Przeciętny czytelnik musi zgarnąć 10/15

Shutterstock
1/15 Autorem książki "Pan Tadeusz" jest:

W kolejnych latach na rynku ukazały się książki przedstawiające dalsze losy ulubienicy czytelników: "Ania z Avonlea", "Ania na uniwersytecie" oraz "Wymarzony dom Ani". Popularność serii okazała się tak duża, że artystka była niemal zmuszona dopisać kolejne tomy - tak powstały nieplanowane części - "Ania z Szumiących Topoli" oraz "Ania ze Złotego Brzegu". Mimo że każda kolejna część odnosiła sukces, autorka z biegiem lat niechętnie wracała do wykreowanego przez siebie świata. Czuła, że poczytny cykl zaszufladkował ją jako pisarkę specjalizującą się jedynie w literaturze dziecięco-młodzieżowej. Choć usilnie starała się pokazać światu swoją inną stronę (w jej dorobku znalazło się jeszcze 19 powieści oraz setki wierszy i opowiadań), do końca życia nie zdołała oderwać przyklejonej łatki. "Z chwilą gdy Ania przestała być natchnieniem, zaczęła prześladować mnie jak zmora" - mówiła. 

 

Tajemnicza śmierć

Zarówno niespełnienie zawodowe, jak i małżeństwo z rozsądku (wyszła za pastora, którego - choć darzyła sympatią - nigdy prawdziwie nie pokochała) mocno wpłynęły na jej zdrowie psychicznie. Rodzina przyznawała później, że pisarka zmagała się z depresją i prawdopodobnie, wycieńczona walką z chorobą, przedawkowała leki uspokajające, tym samym odbierając sobie życie. Przeczy to jednak oficjalnej dokumentacji, w której za przyczynę śmierci artystki uznano zakrzepicę tętnicy wieńcowej. Do dziś nie wiadomo tak naprawdę, co wydarzyło się 24 kwietnia 1942 roku w Toronto. Lucy Maud Montgomery zmarła w wieku 67 lat. 

Źródło: Radio ZET/Wikipedia/tvp.pl/ciekawostkihistoryczne.pl