Mało kto wie, że przed filmem było słuchowisko. Wcale nie nazywało się „Sami swoi”

2 min. czytania
12.04.2025 12:07
Obserwuj nas na Google

Opowieść o perypetiach zwaśnionych rodzin Kargulów i Pawlaków od dekad bawi kolejne pokolenia Polaków. Niedawno swoją cegiełkę do słynnej trylogii Sylwestra Chęcińskiego dorzucił Artur Żmijewski, realizując prequel serii. Ciekawostką jest jednak, że zanim na ekrany trafiła filmowa adaptacja tej historii, kilka lat wcześniej swoją premierę miało słuchowisko bazujące na opowieści napisanej przez Andrzeja Mularczyka. W projekcie wzięły udział największe polskie gwiazdy.

"Sami swoi"
fot. Film Polski, Muzeum Kinematografii w Łodzi
  • „Sami swoi” to kultowy film w reżyserii Sylwestra Chęcińskiego, bazujący na historii opisanej przez Andrzeja Mularczyka.
  • Produkcja, w której zagrali m.in. Wacław Kowalski i Władysław Chańcza, odniosła ogromny sukces.
  • Wcześniej sporą sympatią cieszyło się także słuchowisko, w którym po raz pierwszy przedstawiono kultowych dziś bohaterów.

Kultowa seria filmów

Nazywany polską komedią wszech czasów film „Sami swoi” debiutował w kinach 15 września 1967 roku. Obraz powstał na podstawie scenariusza Andrzeja Mularczyka, a wyreżyserował go jeden z najbardziej cenionych polskich reżyserów – Sylwester Chęciński. Produkcja opowiada o zwaśnionych rodzinach Pawlaków i Kargulów, których losy rozgrywają się na tle ważnych wydarzeń społecznych i politycznych. Głównych bohaterów poznajemy w momencie, gdy po II wojnie światowej, z bliskimi i całym dobytkiem, przenoszą się na Ziemie Odzyskane. Tam układają sobie życie na nowo, jednak dawne urazy szybko dają o sobie znać. Obie rodziny na przemian kłócą się i godzą, by wreszcie ostatecznie zakopać topór wojenny, kiedy na świecie pojawia się ich wspólny potomek.

Quiz: Najwspanialsze filmy z okresu PRL. Poznasz wszystkie po 1 kadrze? [Quiz]

Screen/FilmPolski.Pl
1/15 Z jakiego filmu pochodzi ten kadr?

Produkcja Chęcińskiego, w której wystąpili m.in. Wacław Kowalski i Władysław Hańcza, odniosła gigantyczny sukces, co sprowokowało twórców do realizacji kolejnych odsłon. W 1974 roku na ekrany trafił film „Nie ma mocnych”, a w 1977 roku „Kochaj albo rzuć”. O czasach młodości Kargula i Pawlaka i początku ich sporu opowiada natomiast, zrealizowana w 2024 roku komedia „Sami swoi. Początek” (reż. Artur Żmijewski).

 

Nieliczni wiedzą, że było też słuchowisko

O sukcesie, zwłaszcza filmów Chęcińskiego, miał zadecydować przede wszystkim doskonały scenariusz Andrzeja Mularczyka. Artysta, opisując tę historię w książce „Każdy żyje jak umie”, inspirował się wspomnieniami rodzinnymi. Pierwowzorem Kazimierza Pawlaka był jego stryj – Jan Mularczyk, który po wojnie, podobnie jak kultowy bohater filmowy, przeprowadził się na Ziemie Odzyskane. Zabawna i pełna zwrotów akcji opowieść, od razu przypadła do gustu gwiazdom polskiego kina. Zanim jednak pierwszy z filmów trafił na ekrany, z historią dwóch zwaśnionych rodzin mieli okazję zapoznać się… słuchacze.

Dziś mało kto pamięta, że w 1965 roku zrealizowano słuchowisko, w którym przedstawiono słynnych bohaterów. Reżyserią zajął się aktor i reżyser teatralny – Andrzej Łapicki, a w obsadzie znaleźli się m.in. Jerzy Turek (Witia Pawlak) i Wojciech Siemion (Kaziuk Pawlak). Projekt pt. „I było święto” trafił na antenę Polskiego Radia, zyskując ogromną sympatię Polaków. To właśnie na podstawie radiowej opowieści powstał scenariusz filmu „Sami swoi”.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia