Kończyłby dziś 94 lata. Miał polskie korzenie, wielu sądzi, że to najlepszy reżyser w historii

2 min. czytania
04.04.2026 09:15
Obserwuj nas na Google

Andriej Tarkowski był radzieckim reżyserem, którego do dziś uważa się za jednego z największych mistrzów kinematografii. Triumfował na prestiżowych festiwalach filmowych, a jego dziełami inspirowali się najwięksi twórcy w historii. Dziś Tarkowski skończyłby 94 lata.

Mężczyzna mówi do mikrofonu, w tle widać zwolnione inne twarze, w atmosferze zgromadzenia.
fot. Screen IMDb

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Andriej Tarkowski był wybitnym reżyserem. Miał polskie pochodzenie  
  • Tarkowski zgarnął multum nagród za swoje filmy. Które były najsłynniejsze? 
  • Których reżyserów inspirował Tarkowski?  
Redakcja poleca

Andriej Tarkowski mistrzem kina z ZSRR. Jego dziadek pochodził z Polski

Andriej Tarkowski urodził się 4 kwietnia 1932 roku we wsi Zawrażaje. Jego ojciec Arsenij był radzieckim poetą. Andriej miał polskie pochodzenie. Jego dziadek Aleksander urodził się w połowie XIX wieku w szlacheckiej polskiej rodzinie. Bliscy Andrieja przenieśli się do Moskwy, drugą wojnę światową młody chłopak spędził natomiast we wsi Juriewo. Po dekadzie życiowych perturbacji, w 1956 roku rozpoczął studia na Wydziale Reżyserskim Wszechrosyjskiego Państwowego Instytutu Kinematografii. W 1960 roku nakręcił film dyplomowy "Walec i skrzypce", który został doceniony na festiwalu w Nowym Jorku.  

Jak dobrze pamiętasz kultowe filmy science fiction? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem. 

Quiz: Quiz. Popularne filmy science fiction. Co o nich wiesz?

1/10 Na rozgrzewkę coś łatwego. Darth Vader z "Gwiezdnych wojen" to wcześniej:

Kariera Andrieja Tarkowskiego. Jakie filmy wyreżyserował?  

Pierwszy pełnoprawny film Tarkowski wyreżyserował w 1963 roku i był to dramat wojenny "Dzieciństwo Iwana". Już debiutanckie dzieło reżysera zostało entuzjastycznie przyjęte przez międzynarodową krytykę. Tarkowski zdobył Złotego Lwa w Wenecji oraz triumfował w San Francisco. Przy następnym filmie "Andriej Rublow" rozpoczęły się natomiast jego problemy z cenzurą. W 1972 roku Tarkowski zaprezentował adaptację dzieła Stanisława Lema "Solaris", którym wygrał na festiwalu w Cannes grand prix oraz nagrodę krytyków filmowych. Kilka lat później wyjechał z ZSRR do Włoch, następnie mieszkał w Szwecji oraz na południu Francji, gdzie zmarł w 1986 roku. Tarkowski nakręcił ponadto:  

  • "Zwierciadło"
  • "Stalkera"
  • "Czas podróży"
  • "Nostalgię"
  • "Ofiarowanie".  
Nie przegap

Tarkowski na koncie miał 11 nagród zdobytych na festiwalu w Cannes, wyróżniono go także statuetką BAFTA za "Ofiarowanych". Kino radzieckie nie cieszyło się wielką estymą w Stanach Zjednoczonych z wiadomych względów, przez co Tarkowski, mimo iż uznawany był za twórcę wybitnego, nigdy nie zdobył Oscara.

Inspirował największych reżyserów na świecie  

Dziełami Tarkowskiego do dziś zachwycają się reżyserzy na całym świecie. Twórca inspirował takich artystów jak: Ingmar Bergman, Krzysztof Kieślowski, Bela Tarr, Lars Von Trier, Akira Kurosawa, Andrzej Żuławski, Alejandro Gonzalez Inarritu.  "Tarkowski był jednym z najlepszych wszech czasów. Wymyślił nowy język filmu, jego prawdziwą naturę. Uchwycił życie jako refleksję, jako sen" - mówił o nim Bergman. "To jeden z najlepszych reżyserów ostatnich lat" - określił go Kieślowski.

"Czy widziałeś 'Zwierciadło'? Byłem zahipnotyzowany. Obejrzałem je 20 razy. To najbliżej, gdy zbliżyłem się do religii - dla mnie on (Tarkowski - przyp. red.) jest bogiem"   - mówił Lars Von Trier w rozmowie z Davidem Jenkinsem

Oglądaj

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/IMDb/Culture.pl