Dziś kończyłby 104 lata. Stworzył "Stawkę większą niż życie" i "Kolumbów"
16 listopada 1922 roku urodził się jeden z najważniejszych polskich reżyserów i producentów filmowych. To właśnie jemu widzowie zawdzięczają takie telewizyjne hity, jak "Stawka większa niż życie", "Kolumbowie" czy "Polskie drogi". Jego twórczość na trwałe zapisała się w historii polskiej kinematografii. Kim był prywatnie i jak zaczynał swoją karierę Janusz Morgenstern?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kim był Janusz Morgenstern i jak wyglądały jego początki?
- Jakie doświadczenia z czasów II wojny światowej ukształtowały reżysera?
- Jak powstały kultowe seriale "Stawka większa niż życie" i "Kolumbowie"?
- Jakie inne filmy i produkcje przyniosły mu popularność?
Janusz Morgenstern - trudne dzieciństwo i wojenne doświadczenia
Janusz "Kuba" Morgenstern przyszedł na świat 16 listopada 1922 roku w Mikulińcach, na terenie dzisiejszej Ukrainy. Pochodził z rodziny żydowskiej. Młodość spędził na Podolu, gdzie zdał maturę. Przed wybuchem II wojny światowej uczęszczał również do gimnazjum w Przeworsku.
Jak dobrze znasz te polskie filmy? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Jak dobrze znasz polskie filmy? 10 pytań z serii "prawda czy fałsz"
Edukację przerwała mu wojna, która na zawsze odmieniła jego życie. Po agresji niemieckiej na ZSRR Morgenstern wraz z rodziną trafił do getta w Tarnopolu. Pracował fizycznie i cudem uniknął wywózki do obozu koncentracyjnego. W czasie okupacji ukrywał się w okolicach Ładyczyna, a później znalazł schronienie między innymi w domu ukraińskiego dyrektora szkoły. W 1944 roku, pod groźbą zesłania na Sybir, został wcielony do Ludowego Wojska Polskiego.
Od asystenta Andrzeja Wajdy do cenionego reżysera
Po zakończeniu wojny Morgenstern postanowił związać swoją przyszłość z filmem. Studiował reżyserię w Państwowej Wyższej Szkole Filmowej w Łodzi, którą ukończył w 1954 roku. Pierwsze doświadczenia zdobywał jako asystent między innymi Wandy Jakubowskiej i Andrzeja Wajdy.
Pracował przy tak ważnych produkcjach jak "Kanał", "Pokolenie", "Lotna" oraz "Popiół i diament". Wkrótce sam stanął za kamerą. Jego pełnometrażowym debiutem reżyserskim był film "Do widzenia, do jutra" z 1960 roku.
W kolejnych latach tworzył filmy, w których opowiadał historie młodych ludzi, skupiając się na ich emocjach i trudnych życiowych wyborach. W tym nurcie powstały między innymi "Jowita" oraz "Trzeba zabić tę miłość".
"Stawka większa niż życie" i "Kolumbowie" przeszły do historii
Największą popularność Janusz Morgenstern zdobył dzięki produkcjom telewizyjnym. W latach 1967-1968 współtworzył jako reżyser serial "Stawka większa niż życie", który szybko zdobył ogromną sympatię widzów.
Kolejnym ważnym przedsięwzięciem w jego karierze byli "Kolumbowie" z 1970 roku, serial oparty na powieści Romana Bratnego. Produkcja opowiadała o młodych ludziach wchodzących w dorosłość w czasie II wojny światowej. Była to historia pokolenia, którego młodość została naznaczona okupacją i walką o wolność.
Producent filmowy i laureat prestiżowych nagród
Od 1990 roku Janusz Morgenstern rozwijał się również jako producent filmowy. Angażował się w powstawanie wielu znanych tytułów, wśród nich "Korczaka", "Europy, Europy", "Panny Nikt", "Zemsty" i "Chłopaków nie płaczą".
Jego dorobek doceniono licznymi nagrodami. W 2008 roku otrzymał Polską Nagrodę Filmową Orzeł za osiągnięcia życia. Wcześniej został uhonorowany między innymi Złotym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis". W 2010 roku otrzymał Platynowe Lwy za całokształt twórczości. W kwietniu 2011 roku odsłonił swoją gwiazdę w łódzkiej Alei Gwiazd przy ulicy Piotrkowskiej.
Janusz Morgenstern pozostaje w pamięci Polaków
Janusz Morgenstern zmarł 6 września 2011 roku w Warszawie. Został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach. Jego dorobek pozostaje ważną częścią historii polskiego kina i telewizji. I choć od śmierci artysty minęło już wiele lat, jego filmy i seriale wciąż pozostają żywe w pamięci widzów.
Gwiazda Janusza Morgensterna w łódzkiej Alei Gwiazd
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
7 najlepszych cytatów filmowych wszech czasów. Jury nie miało wątpliwości