Radio ZET
Rozrywka
Filmy i seriale
Pierwszy aktor nagrodzony Oscarem. To, co wydarzyło się później, rzuca cień na jego karierę

Pierwszy aktor nagrodzony Oscarem. To, co wydarzyło się później, rzuca cień na jego karierę

Patrycja Orzeł

3 min. czytania

12.11.2026 19:20

Statuetka Oscara to jedno z najważniejszych filmowych wyróżnień i marzenie wielu aktorów. Niewielu pamięta jednak, kto otrzymał ją jako pierwszy. Wyróżnienie za najlepszą rolę pierwszoplanową podczas 1. ceremonii wręczenia Oscarów otrzymał Emil Jannings. Kim był i dlaczego jego biografia do dziś budzi tak skrajne emocje?

Pierwszy aktor nagrodzony Oscarem. Z czasem jego nazwisko zaczęło budzić kontrowersje

Z tego artykułu dowiesz się:

Kim był Emil Jannings i jak rozpoczęła się jego kariera aktorska?
Za jakie role otrzymał pierwszego w historii Oscara dla najlepszego aktora?
Dlaczego jego późniejsza działalność wywołała kontrowersje?
Jak zakończyła się kariera jednego z pionierów światowego kina?

Redakcja poleca

97 lat temu urodziła się legenda kina. 13. najlepsza aktorka wszech czasów i laureatka Oscara

Emil Jannings - początki kariery i droga do sławy

Emil Jannings, a właściwie Theodor Friedrich Emil Janenz, urodził się 23 lipca 1884 roku w szwajcarskim Rorschach. Jego matka była Niemką, a ojciec Amerykaninem. Karierę rozpoczynał na deskach teatru, a na ekranie zadebiutował w 1914 roku. Szybko stał się jedną z najważniejszych postaci niemieckiego kina niemego.

Polacy, którzy zdobyli Oscara - jak dobrze ich pamiętasz? Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Polacy, którzy zdobyli Oscara. Wyłożysz się już na 5. pytaniu

1/10 Paweł Pawlikowski zdobył Oscara za najlepszy film krótkometrażowy.

Prawda

Fałsz

Jannings wyróżniał się wyrazistą grą aktorską i umiejętnością wcielania się w skomplikowane, często tragiczne postacie. Występował między innymi w produkcjach Ernsta Lubitscha, a międzynarodową rozpoznawalność przyniosła mu rola w filmie "Madame DuBarry" z 1919 roku. W latach 20. XX wieku jego talent doceniono również za oceanem. Aktor wyjechał do Hollywood, gdzie zagrał w kilku produkcjach amerykańskich.

Redakcja poleca

Dzięki tej roli przeszła do historii. Niewielu wie, że jej ojciec to aktor nagrodzony Oscarem

Mężczyzna w kapeluszu trzyma w ręku telefon, patrzy intensywnie w kamerę. Elegancki strój.

Aktor ma już 95 lat i jest ikoną telewizji. Grał w najsławniejszych serialach, ale Polacy nie znają jego nazwiska

99 lat temu urodził się wybitny aktor. Polacy doskonale pamiętają jego role, ale nie wiedzą, jak zaczynał

Pierwszy Oscar dla najlepszego aktora w historii

Największy zawodowy sukces przyszedł w 1929 roku. Emil Jannings został pierwszym laureatem Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Nagrodzono go za role w filmach "Niepotrzebny człowiek" (1927) oraz "Ostatni rozkaz" (1928).

Było to historyczne wyróżnienie, które na zawsze zapisało jego nazwisko w dziejach światowej kinematografii. Niestety, rozwój kina dźwiękowego utrudnił mu dalszą karierę w Hollywood. Jego silny niemiecki akcent stanowił przeszkodę w zdobywaniu kolejnych ról, dlatego zdecydował się wrócić do Europy.

Redakcja poleca

Uśmiechnięty mężczyzna w czarnym kapeluszu stoi na tle szarej skały.

Ten aktor ma już 87 lat. Widzowie znają go z serialu "Polskie drogi" i kultowego "Znachora"

Czarno-białe zdjęcie dwojga ludzi, uśmiechających się na tle dekoracji.

Poznajesz? Ten aktor został później jedną z największych ikon polskiego kina

Tak legendarny aktor ukrywał swoją chorobę. Kwestie do filmów czytał z planszy

"Błękitny anioł" i współpraca z Marleną Dietrich

Po powrocie na europejskie ekrany Jannings wystąpił w jednym ze swoich najbardziej znanych filmów - "Błękitnym aniele" z 1930 roku. Zagrał w nim profesora Immanuela Ratha, a jego partnerką ekranową była Marlene Dietrich. W kolejnych latach wystąpił również w takich filmach, jak "Quo vadis?", w którym wcielił się w Nerona, "Portier z hotelu Atlantic" czy "Faust".

Redakcja poleca

Ma już 94 lata i jest ikoną kina lat 70. Zagrał jedną z najlepszych ról w historii, zasłużony Oscar

Twórca największych muzycznych arcydzieł, zdobywca Oscara. Dziś kończy 82 lata

2100 aktorów walczyło o jedną rolę - wygrał Edward Norton

O tę rolę walczyło 2100 aktorów. Zagrał debiutant i został nominowany do Oscara

Skandaliczny rozdział w życiu aktora

Karierę Emil Jannings przyćmiły późniejsze wybory i sympatie polityczne. Po dojściu nazistów do władzy aktor występował w produkcjach wspierających propagandę reżimu i publicznie popierał jego ideologię. Nie był członkiem NSDAP, jednak utrzymywał bliskie związki z władzami.

W 1938 roku objął kierownictwo wytwórni Tobis, a Joseph Goebbels przyznał mu jedno z najważniejszych odznaczeń kulturalnych ówczesnego reżimu. Wystąpił również w propagandowym filmie "Ohm Krüger" z 1941 roku.

Po zakończeniu II wojny światowej jego działalność została surowo oceniona. Alianci nałożyli na niego dożywotni zakaz wykonywania zawodu. "Otwarty sprzeciw równałby się obozowi koncentracyjnemu" - tak po wojnie próbował tłumaczyć się Jannings w rozmowie z pisarzem Klause Mannem. W ten sposób zakończyła się kariera aktora, który jeszcze kilkanaście lat wcześniej święcił triumfy na światowych ekranach.

Emil Jannings zmarł 2 stycznia 1950 roku w austriackim Strobl. Miał 65 lat.