`

Tym utworem w latach 80. kabaret wyśmiał władze PRL. Uwydatnili pewien absurd

2 min. czytania
12.10.2025 13:13
Obserwuj nas na Google

Piosenka "Duch porozumienia" Kabaretu FAJF wyśmiewała władze PRL-u i ich "koncyliacyjne" podejście do opozycji. Jak pokazywał autor utworu, taka próba dogadania się między dwoma odległymi od siebie obozami nie przynosi nic dobrego. 

Sławomir Franecki
fot. Screen z Youtube

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kabaret FAJF zaczął działać w latach 80. i piętnował absurdy PRL-u.
  • Na czele kabaretu stał Sławomir Franecki. Przez grę w kabarecie stracił pracę.  
  • Franecki i grupa FAJF stworzyła piosenkę wyśmiewającą "ducha porozumienia".

Kabaret FAJF to grupa z Radomia, która była na cenzurowanym  

Kabaret FAJF powstał w pierwszej połowie lat 80. w Radomiu. Od początku nazywał się kabaretem politycznym, co sprawiało, że w wielu miejscach spotykały go nieprzyjemności. Członkowie FAJF działali już jako maturzyści, a przez ich twórczość nie chciano dopuścić ich do matury.  

Jak dobrze znasz słynne kabarety z czasów PRL? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.

Quiz: Pamiętasz kultowe kabarety z PRL? Nawet starsi padną na 6. pytaniu

1/18 Który kabaret powstał w 1956 roku w Krakowie?

Kabaret był częstym gościem przeglądu PAKA, gdzie zdobył trzy nagrody w 1985, 1987 i 1993 roku. Z tego też powodu FAJF-em interesował się nie tylko urząd cenzury w Radomiu, ale i w Krakowie, a ich polityczne i ośmieszające władze teksty były sprawdzane często w dwóch miejscach.  Po pierwszym występie na festiwalu PAKA kabaret otrzymał całkowity zakaz występów w Radomiu.  

Sławomir Franecki liderem grupy FAJF. Przez kabaret stracił pracę  

Sławomir Franecki, założyciel i lider kabaretu FAJF, był najstarszym jego członkiem. Już gdy zakładał formacje, był nauczycielem, ale w połowie lat 80. z powodu działalności satyrycznej wyrzucono go z pracy. Problematyczna okazała się interpretacja "Antygony", gdzie cenzorzy odkryli nawiązania do pobicia księdza Popiełuszki. "Nasz kabaret zawsze był kabaretem politycznym i każdy skecz lub piosenka w sposób pośredni lub bezpośredni odwoływały się do polityki" - mówił Franecki. 

"Sławek tworzył teksty, był sercem kabaretu, a my robiliśmy za małpy. (...) Był przy tym niezwykle skromną osobą, małym człowiekiem z wielkim sercem" - mówił “Echu Dnia” przyjaciel Franeckiego, Michał Budzisz.

Na 25. Festiwalu PAKA (2009) kabaret FAJF odebrał specjalną nagrodę za najbardziej polityczny program. Franecki zmarł 5 lat później, w lutym 2014.  

 

"Duch porozumienia" wyśmiany przez kabaret  

Do historii przeszła piosenka kabaretu FAJF "Duch porozumienia", w której to wyśmiewano tę ideę z lat 80. Jej piewcy głosili, że rząd powinien dogadać się z opozycją. Franecki razem ze swoim kabaretem w piosence pokazywał absurd tej sytuacji.  Utrzymana w klimacie wyliczanki dla dzieci kompozycja w tekście opowiada o próbie połączenia dwóch skrajności, co przynosi fatalne efekty. W ten sposób ośmieszono polityczne próby "stworzenia jedności w narodzie". 

Oglądaj

Źródło: Radio ZET/ Cyfrowa Biblioteka Piosenki Polskiej/"Echo Dnia"