Zdążył skończyć swoje arcydzieło. Wybitnego czeskiego pisarza zabrała straszna choroba

Kim był Ota Pavel?

Ota Pavel urodził się w 1930 i zmarł w 1973 roku w Pradze. Był wybitnym czeskim pisarzem i dziennikarzem, znanym przede wszystkim z lirycznych, pełnych humoru i nostalgii opowiadań. W swoich tekstach często wracał do dzieciństwa spędzonego nad rzeką Berounką oraz do wspomnień rodzinnych i pasji do wędkowania.

Ota Pavel urodził się jako Otto Popper. Dorastał w rodzinie żydowskiej, a jego ojciec, Leo Popper, był przedstawicielem handlowym i wielkim miłośnikiem wędkowania oraz sportu. To właśnie on zaraził syna pasją do łowienia ryb. Wspólne wyprawy nad wodę stały się dla przyszłego pisarza jednym z najważniejszych wspomnień z dzieciństwa i później często pojawiały się w jego opowiadaniach.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zdobędziesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu pod quizem.

Quiz: Kto napisał tę lekturę szkolną? Przypisz autorów do książek

1/15 Henryk Sienkiewicz napisał

"Zemstę"

"Dziady"

"Ogniem i mieczem"

Dalej

Co wpłynęło na jego twórczość?

Dzieciństwo Pavla przypadło na  trudny okres historyczny. Po zajęciu Czechosłowacji przez Niemcy jego żydowskie pochodzenie zaczęło mieć tragiczne konsekwencje. Ojciec i starsi bracia zostali deportowani do obozów koncentracyjnych, a młody Ota wraz z matką musiał zmagać się z wojenną rzeczywistością.

Wspomnienia z tego okresu głęboko wpłynęły na jego późniejszą twórczość. W swoich książkach często wracał do postaci ojca, przedstawiając go jako człowieka pełnego energii, sprytu i życiowej radości. Rodzina oraz obrazy z dzieciństwa – szczególnie chwile spędzone nad rzeką – stały się jednym z najważniejszych źródeł inspiracji w jego literaturze.

Fot.

Choroba psychiczna Oty Pavla miała ogromny wpływ na jego życie i twórczość. W 1964 roku, podczas wyjazdu dziennikarskiego na zimowe igrzyska olimpijskie w Innsbrucku, pisarz doznał poważnego załamania nerwowego. Zdiagnozowano u niego chorobę afektywną dwubiegunową, która objawiała się okresami silnej depresji oraz stanami manii.

Od tego momentu wielokrotnie przebywał w szpitalach psychiatrycznych i sanatoriach. Mimo trudności związanych z chorobą właśnie w tym okresie powstały jego najważniejsze dzieła literackie. W 1973 roku Ota Pavel zmarł na nagły zawał serca. Miał 42 lata.

Twórczość Oty Pavla – co trzeba znać?

Twórczość Oty Pavla zajmuje ważne miejsce w literaturze czeskiej XX wieku. Pisarz zasłynął przede wszystkim z krótkich opowiadań o charakterze autobiograficznym, w których łączył humor, nostalgię i refleksję nad ludzkim losem.

Najbardziej znane książki Pavla to „Śmierć pięknych saren” oraz „Jak spotkałem się z rybami”, w których opisuje losy swojej rodziny na tle historii XX wieku. W Polsce obie te pozycje wydawane są w formie jednej książki, pt. „Śmierć pięknych saren”. Jest to pozycja, którą trzeba koniecznie przeczytać.

Jego najważniejsze książki to:

• „Śmierć pięknych saren” (wraz z „Jak spotkałem się z rybami”)
• „Puchar od Pana Boga”
• „Bajka o Raszku”
• „Jak tata przemierzał Afrykę”

Na podstawie prozy Pavla powstały dwa filmy - „Złote węgorze” w 1979 roku oraz „Śmierć pięknych saren” w 1986 roku. Drugi z tych filmów był czechosłowackim kandydatem do Oscara, ale ostatecznie nie otrzymał nominacji.

Język czeskiego mistrza jest szalenie precyzyjny, a zarazem składa się z przebłysków wspomnień i uwikłany jest w myśli o przyrodzie. Ta mieszanka to jedyna w swoim rodzaju podróż literacka przez życie człowieka, który wie, że umiera i próbuje ocenić, co było dla niego najważniejsze. To niewątpliwie literatura najwyższej próby, która już teraz zapisała się w historii.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia