Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Pisarz, którego Polacy już nie pamiętają. Przyjaźnił się z Twardowskim i Wojtyłą

Pisarz, którego Polacy już nie pamiętają. Przyjaźnił się z Twardowskim i Wojtyłą

Patrycja Orzeł

2 min. czytania

29.09.2025 13:24

Jerzy Pietrkiewicz to pisarz, który mimo bogatej twórczości dziś nie jest szczególnie znany. Znawcy zaś mówią, że to "drugi po Conradzie mistrz słowa angielskiego i polskiego". Przyjaźnił się z księdzem Janem Twardowskim i Karolem Wojtyłą. Czego Polacy powinni dowiedzieć się o tym twórcy?

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie były początki kariery literackiej Jerzego Pietrkiewicza?
Jak wyglądała działalność Jerzego Pietrkiewicza na emigracji?
Jak Jerzy Pietrkiewicz poznał Karola Wojtyłę?

Kim był Jerzy Pietrkiewicz?

Jerzy Pietrkiewicz przyszedł na świat 29 września 1916 roku w Fabiankach (województwo kujawsko-pomorskie). Ukończył gimnazjum we Włocławku, później studiował w Warszawie. Od najmłodszych lat bardzo interesowało go pisanie. Zadebiutował w wieku 19 lat tomikiem "Wiersze o dzieciństwie" (1935 r.). Publikował w pismach "Kuźnia Młodych", "Okolica Poetów" oraz "Prosto z Mostu".

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o klasyki polskiej literatury. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

Pierwsze wiersze i teksty tworzył w nurcie chłopskim - podejmował tematykę wsi, obyczajowości i upadku tradycyjnych wartości. Z tęsknotą pisał o świecie, który opuścił, by rozpocząć życie w dużym mieście. Pod koniec lat trzydziestych jego dzieła miały wydźwięk nacjonalistyczny. Pietrkiewicz krytykował poetów żydowskiego pochodzenia, m.in. Tuwima, Słonimskiego i Wittlina. Wiele źródeł wskazuje, że po wojnie zmienił swoje poglądy na Żydów.

Twórczość Jerzego Pietrkiewicza podczas wojny i w PRL-u

W 1939 roku Jerzy Pietrkiewicz opuścił kraj i udał się na emigrację. Osiedlił się w Wielkiej Brytanii, gdzie skończył studia i kontynuował twórczość, a także rozpoczął pracę naukową na Uniwersytecie Londyńskim, gdzie wykładał literaturę polską. W czasie PRL-u, jako poeta na emigracji, nie krył swoich antykomunistycznych poglądów. Dopiero w latach 80. jego niektóre dzieła zostały przetłumaczone na język Polski. W 1980 roku zdobył Nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie.

Do jego najpopularniejszych powieści należą:

"Po chłopsku"
"Sznur z węzłami"
"Odosobnienie: powieść w pięciu aktach"
"Gdy opadają łuski ciała"
"Anioł ognisty, mój anioł lewy"
"Wewnętrzne koło"

Jak Jerzy Pietrkiewicz poznał Karola Wojtyłę?

W latach 50. droga twórcza Jerzego Pietrkiewicza skrzyżowała się z poezją Karola Wojtyły. Znajomość ta przerodziła się później w przyjaźń. Jerzy Pietrkiewicz był jedynym tłumaczem na świecie oficjalnie upoważnionym do przekładu poezji papieża na język angielski. Sam także tworzył poezję religijną.

Zmarł w Londynie w 2007 r. Został pochowany w Polsce w dwóch miejscach: pierwsza urna z prochami spoczęła w grobie rodzinnym w Szpetalu Górnym, druga w miejscowości Skępe - obie w woj. kujawsko-pomorskim. Pożegnanie artysty nie było głośne - na pogrzeb przybyli jedynie najbliżsi oraz okoliczni mieszkańcy. Zgodnie z prośbą zmarłego na jego tablicy nagrobnej znalazło się zdanie: "Wróciłem do Ciebie, Królewno Skępska".

Źródło: Radio ZET / Wikipedia