`

W jego słynnej sztuce zagrał Karol Wojtyła. Pisarz zginął tragicznie

2 min. czytania
16.03.2026 19:44
Obserwuj nas na Google

Marian Niżyński zyskał uznanie jako poeta i dramaturg. Sławę przyniosły mu przede wszystkim sztuki sceniczne, w tym słynna komedia muzyczna "Kawaler księżycowy", napisana specjalnie na Dni Krakowa, krótko przed wybuchem II wojny światowej. Jedną z głównych ról zagrał Karol Wojtyła. 

Zdjęcie przedstawia mężczyznę w sutannie, z charakterystycznym grymasem na twarzy. W tle zamazane.
fot. AP/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie dzieła artystyczne tworzył Marian Niżyński.
  • Który utwór przyniósł artyście sławę.
  • Co było przyczyną śmierci zaledwie 33-letnie pisarza. 

Kariera Mariana Niżyńskiego

Marian Niżyński urodził się 29 stycznie 1910 roku w Krakowie. Ze stolicą Małopolski był zresztą związany przez większą część swojego krótkiego życia - to tu ukończył IV gimnazjum, Akademię Sztuk Pięknych i rozwijał karierę. Choć sporo czasu poświęcał malarstwu (malował obrazy olejne, portrety, pejzaże, a także uprawiał też litografię i drzeworyt), sławę zyskał głównie dzięki literaturze i teatrowi. Jako poeta debiutował w 1929 roku na łamach „Kuriera Literacko-Naukowego”, gdzie publikował wiersze, pisząc pod pseudonimami M. Strum oraz M. Strumiłowski. 

Jak dobrze znasz polską literaturę? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

W 1932 roku przeprowadził się do Warszawy, gdzie pracował jako nauczyciel rysunków w Gimnazjum im. Władysława IV Wazy, a później Bibliotece Polskiej Akademii Literatury. Przez blisko dwa lata pisał też dla warszawskiego pisma "Myśl Polska". W 1939 roku na zamówienie Krakowskiej Konfraterni Teatralnej napisał muzyczną komedię o Panu Twardowskim - "Kawaler księżycowy". Premiera spektaklu odbyła się 7 czerwca na dziedzińcu Kolegium Nowodworskiego i została przyjęta z wielkim entuzjazmem. Niżyński wykorzystał legendę słynnego bohatera, włączając w opowieść motyw 12 znaków zodiaku. Twardowskiego zagrał Lech Petecki, Panią Twardowską Maria Borowiczowa, ich syna Żywego Stefan Rydel, Panny Bogusława Czuprynówna, Biesa Tadeusz Kwiatkowski, Wodnika Juliusz Kydryński, a zodiakalnego Byka - Karol Wojtyła, ówcześnie student polonistyki, zakochany w teatrze.

 

Tragiczna śmierć

Choć spektakl odniósł sukces, dobrą passę pisarza krótko później przerwała wojna. Od końca 1939 roku Niżyński utrzymywał się głównie z malarstwa. Napisał też kilka utworów scenicznych ("Spinka", "Desant", "Jeden taki na szczudłach"), które jednak nie miały wówczas możliwości zdobyć rozgłosu. Zginął w tragicznym wypadku, przejechany przez niemiecki samochód, 10 kwietnia 1943 r. Miał zaledwie 33 lata. 

Źródło: Radio ZET/Wikipedia