Urodził się 180 lat temu, a dziś jego arcydzieła Polacy czytają w szkole

Redakcja poleca

To na podstawie jego książki powstał najlepszy polski film wszech czasów

To na podstawie tej książki powstał jeden z najsławniejszych filmów w historii ludzkości

Polscy czytelnicy pokochali jej bestsellerowe książki. Netflix stworzył adaptację

Gdzie urodził się Henryk Sienkiewicz?

Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz przyszedł na świat 5 maja 1846 roku we wsi Wola Okrzejska. Właśnie dziś obchodzimy z tego powodu 180. rocznicę urodzin jednego z najważniejszych twórców w historii polskiej literatury. Zanim jednak otrzymał Nagrodę Nobla i stał się sławny, musiał sprostać wielu trudnościom, które postawił przed nim los.

Jak dobrze znasz klasyki polskiej literatury? Tylko nieliczni odpowiedzą poprawnie na wszystkie pytania! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Mały Henryk urodził się w zubożałej rodzinie szlacheckiej, pieczętującej się herbem Oszyk. Jego matka Stefania, z domu Cieciszowska, także próbowała swoich sił jako pisarka - była autorką kilku wierszy, opowiadań oraz powieści pt. "Jedynaczka". Ostatecznie jednak nie uzyskała wielkiej popularności i poświęciła się życiu rodzinnemu. Henryk miał pięcioro rodzeństwa - starszego brata Kazimierza oraz cztery siostry - Anielę, Helenę, Zofię oraz wcześnie zmarłą Marię.

Redakcja poleca

W 2022 roku otrzymała literackiego Nobla. Polacy wciąż słabo znają jej arcydzieła

Autor bestsellerów kończyłby dziś 127 lat. Do dziś budzi wielkie kontrowersje

Każdy Polak zna tę książkę, ale nie każdy adaptację. Jej autor to mistrz z 2 Oscarami

Edukacja i lata młodości Henryka Sienkiewicza

Rodzina Sienkiewiczów z czasem przeniosła się z Woli Okrzejskiej do Grotek, potem do Wygnanowa, Potkanny, a następnie do Grabowców i Wężyczyna. W 1861 roku zamieszkali w Warszawie przy Nowym Świecie, gdzie młody Henryk Sienkiewicz kontynuował edukację. Kilka razy zmieniał szkoły - nie udawało mu się uzyskiwać wysokich ocen. Najlepiej radził sobie z przedmiotami humanistycznymi. W końcu ze względu na problemy finansowe rodziny przerwał dalszą naukę, aby rozpocząć pracę. We wrześniu 1866 roku uzyskał świadectwo dojrzałości, które zdał na ocenę dostateczną.

Rozpoczął studia na wydziale prawa, z których szybko zrezygnował. Później, zgodnie z wolą rodziców, rozpoczął studia medyczne, jednak tych również nie udało mu się ukończyć. Już w tym czasie jego największą miłością okazało się pisanie. Napisał swoją pierwszą niepublikowaną powieść - "Ofiara", a także pierwszą opublikowaną historię - "Na marne". Po porzuceniu studiów zaczął pracować jako dziennikarz, m.in. w "Przeglądzie Tygodniowym" oraz "Gazecie Polskiej". Od 1874 roku prowadził dział literacki w "Niwie".

Redakcja poleca

Pisarz wymyślił termin, którego Polacy używają do dziś. Jest w tytule sławnej powieści

Jego trylogia podbiła świat. Słynny pisarz miał polskie korzenie

Była nazywana "polską Marilyn Monroe". Słynny pisarz złamał jej serce

Te dzieła Sienkiewicza znają wszyscy Polacy

W kolejnych latach do publikacji trafiały jego następujące powieści: "Stary sługa" (1875), "Hania" (1876) oraz "Selim Mirza" (1877). W podobnym czasie nawiązał kilka ważnych znajomości z osobami ze świata kultury oraz podjął dalekie podróże, między innymi do Stanów Zjednoczonych, które zainspirowały go do stworzenia takich dzieł, jak "Komedia z pomyłek" (1878), "Przez stepy" (1879), "Za chlebem" (1880), "W krainie złota" (1881), "Latarnik" (1881), "Wspomnienie z Maripozy" (1882) oraz "Sachem" (1883).

Henryk Sienkiewicz zwiedził sporą część Europy - zatrzymał się między innymi w Londynie, Paryżu oraz Wenecji, do której wyruszył w ślad za przyszłą żoną Marią.

Pracę nad swoim najważniejszym dziełem - znaną do dziś Trylogią, na którą składają się "Ogniem i mieczem", "Potop" oraz "Pan Wołodyjowski" - rozpoczął około 1880 roku. Ostatnie rozdziały powieści ukazały się w 1888 roku, gdy autor wielkiego narodowego dzieła miał 42 lata. Historie, które opisał Sienkiewicz, szybko podbiły serca czytelników i utwierdziły jego pozycję w świecie literatury. W kolejnych latach ukazały się następne jego przełomowe dzieła, takie jak powieści "Quo vadis" oraz "Krzyżacy". Wszystkie wymienione tytuły wielokrotnie adaptowano zarówno na deskach teatrów, jak i w formie filmowych ekranizacji.

Henryk Sienkiewicz w 1905 roku otrzymał Nagrodę Nobla za całokształt twórczości. W przemówieniu wygłoszonym z tej okazji Sienkiewicz mówił, że zaszczyt ten jest dla niego szczególnie cenny jako dla syna Polski. "Głoszono ją umarłą, a oto jeden z tysięcznych dowodów, że żyje. Głoszono ją podbitą, a oto nowy dowód, że umie zwyciężać".

Najważniejszy polski powieściopisarz zmarł wieczorem 15 listopada 1916 roku w Vevey (zachodnia Szwajcaria). Został pochowany na miejscowym cmentarzu. Dopiero w 1924 roku, już w wolnej Polsce, prochy pisarza uroczyście sprowadzono do Polski. Spoczął w specjalnie przygotowanej krypcie i sarkofagu według projektu Konstantego Jakimowicza, w podziemiach katedry św. Jana Chrzciciela w Warszawie.

Fot. domena publiczna
portret Henryka Sienkiewicza

Źródło: Radio ZET / Wikipedia