To najwybitniejszy brytyjski pisarz, ale mało kto wie, że jest Polakiem. Ukrył nazwisko

3 min. czytania
19.11.2025 10:11
Obserwuj nas na Google

Choć wielu zna jego książki, mało kto zdaje sobie sprawę, że ich autor był Polakiem. Był synem innego polskiego pisarza i poety, jednak już jako młody człowiek wyjechał z rodzinnej miejscowości i udał się na zachód - najpierw do Francji, a następnie do Anglii. To tam zaczął publikować pod pseudonimem "ukrywając" prawdziwe nazwisko.

Joseph Conrad
fot. domena publiczna

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Joseph Conrad uznawany jest za najwybitniejszego brytyjskiego pisarza 
  • Nie wszyscy wiedzą, że urodził się jako Polak - Józef Teodor Konrad Korzeniowski
  • Jego życie i twórczość do dziś interesuje czytelników

Joseph Conrad był synem polskiego pisarza

Joseph Conrad to znany pisarz, uważany za jednego z najwybitniejszych twórców literackich w języku angielskim. Choć jego książki to lektury w polskich szkołach, mało kto wie, że ich autor sam również był Polakiem. Jego ojcem był Apollo Korzeniowski - polski pisarz, poeta i autor dramatów. Joseph Conrad przyszedł na świat jako Józef Teodor Konrad Korzeniowski.

Rozwiąż quiz z klasyków polskiej literatury. Jesteś mistrzem, jeśli zdobędziesz 100 proc. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

Jego data urodzenia nie jest do końca znana. Badacze wnioskują, że mógł to być 3 grudnia 1857 roku. Przyszedł na świat w Berdyczowie, współcześnie mieście w obwodzie żytomierskim Ukrainy. W 1861 roku rodzina przeniosła się do Warszawy. Choć Józef rozpoczął edukację, ostatecznie nie ukończył gimnazjum. W 1874 roku emigrował do Marsylii we Francji, gdzie zaciągnął się na statek jako prosty marynarz.

 

Pisał swoje książki pod pseudonimem

Aby uniknąć powołania do służby przez cara, zaciągnął się na statek brytyjskiej marynarki handlowej. W lipcu 1886 roku aplikował o obywatelstwo brytyjskie, a jego wniosek rozpatrzono pozytywnie. Właśnie w Wielkiej Brytanii rozpoczął pisanie swojej pierwszej powieści. "Szaleństwo Almayera" ukazało się drukiem sześć lat później 29 kwietnia 1895 roku.

Swoje dzieła publikował pod angielskim nazwiskiem Joseph Conrad, będących tłumaczeniem jego imion - Józef Konrad. Był świadomy, że jako emigrantowi brakuje mu wspólnego zaplecza kulturowego z anglojęzycznymi czytelnikami. Właśnie dlatego w swojej twórczości wolał odnosić się do kultury krajów egzotycznych, które poznał podczas służby na morzu. Szczególnie bliski był mu Archipelag Malajski. Pisarz wybrał ten region także po to, by nie być nielojalnym wobec korony brytyjskiej krytykując kolonializm - opisywane przez niego rejony znajdowały się pod panowaniem innych państw.

 

Twórca psychologiczno-moralny

Do dziś jego powieści są szeroko omawiane w polskich szkołach. Największą popularność zdobyły takie książki, jak "Jądro ciemności", "Lord Jim", "Nostromo", "Smuga cienia" oraz "Ocalenie". Znawcy określają problematykę jego utworów jako psychologiczno-moralną. Autor zadawał w swoich książkach wiele trudnych pytań o granice etyczne i kierowanie się zasadami moralnymi w sytuacji, która zmusza nas do czegoś całkiem przeciwnego. Czytelnicy do dziś szukają w jego historiach odpowiedzi na to, jak wielu próbom charakteru jest w stanie sprostać człowiek? Gdzie leży granice między dobrem a złem w sytuacjach ekstremalnych?

Choć posługiwał się przede wszystkim językiem angielskim, do końca życia mówił z silnym polskim akcentem. Pod koniec życia Conrad nosił się z zamiarem powrotu do Polski, ale zbyt wiele spraw trzymało go w Anglii. Joseph Conrad zmarł 3 sierpnia 1934 roku w posiadłości Oswalds we wsi Bishopsbourne, prawdopodobnie na zawał serca.

Źródło: Radio ZET / Wikipedia