Radio ZET
Rozrywka
Kultura
To jego najwybitniejsza sztuka. Cenzura PRL zakazała dopiero 3 lata później

To jego najwybitniejsza sztuka. Cenzura PRL zakazała dopiero 3 lata później

Daniel Kiełbasa

2 min. czytania

30.10.2025 12:35

Sławomir Mrożek był wybitnym polskim pisarzem, rysownikiem i dramaturgiem. Na koncie miał kilka cenionych dzieł, a światową sławę przyniósł mu dramat "Tango" opublikowany w 1964 roku. Sztuka padła ofiarą cenzury trzy lata po oficjalnej premierze.

Z tego artykułu dowiesz się:

Sławomir Mrożek był wybitnym polskim twórcą.
"Tango" było jego jednym z najsłynniejszych dzieł. Cieszyło się uznaniem na świecie.
W Polsce zakazano wystawiania sztuki. Stało się to w 1968 roku.

Sławomir Mrożek był cenionym polskim pisarzem

Sławomir Mrożek urodził się w Borzęcinie, ale mieszkał i dorastał w Krakowie. Tutaj też studiował orientalistykę na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz architekturę na Politechnice Krakowskiej. Zaczynał jako rysownik, a jego grafiki publikowano w "Przekroju". Jako pisarz zadebiutował w pierwszej połowie lat 50. zbiorami opowiadań "Opowiadania z Trzmielowej Góry" oraz "Półpancerze praktyczne". W 1958 roku Mrożek zadebiutował jako dramatopisarz sztuką "Policja". Wśród jego najważniejszych dzieł znajdują się:

"Męczeństwo Piotra Oheya"
"Indyk"
"Tango"
"Emigranci"
"Miłość na Krymie"
"Lis filozof"
"Wdowy".

Jak dobrze znasz lektury szkolne z PRL-u? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.

Quiz: Pamiętasz lektury szkolne z PRL? Młodzi wyłożą się na 5. pytaniu

1/18 Kto jest autorem/autorką "Plastusiowego pamiętnika"?

Julian Tuwim

Maria Kownacka

Maria Konopnicka

"Tango" to najwybitniejsze dzieło Sławomira Mrożka

Opublikowane w 1964 roku w 11. numerze "Dialogu" "Tango" stało się najwybitniejszym dziełem Sławomira Mrożka. Na scenie po raz pierwszy wystawiono go rok później w Bydgoszczy, a następnie w Belgradzie i Warszawie. "Tango" był pierwszą sztuką, którą Mrożek napisał po wyjeździe z Polski do Włoch w 1963 roku. Stał się też najczęściej wystawianą sztuką autora, również poza jego ojczystym krajem.

Dzieło jest parodią tradycyjnego dramatu rodzinnego. Mrożek odwraca schematy, to młodzi upominają się o konserwatywne wartości, a starsi bohaterowie są bardziej postępowi i awangardowi. Głównym bohaterem sztuki jest Artur, który wychowany przez progresywnych Stomila i Eleonorę, stara się zaprowadzić w domu tradycyjny ład, w kontrze do tego, co robią jego rodzice.

Sztuka została entuzjastycznie odebrana przez publiczność oraz krytyków na całym świecie. Dramat przetłumaczono na: włoski, angielski, węgierski, japoński, francuski, norweski, fiński, szwedzki, portugalski, rumuński, grecki, słoweński, czeski, słowacki, duński, estoński, rosyjski, niemiecki, hiszpański i esperanto. Mrożek w 1970 roku otrzymał nawet nagrodę od hiszpańskiej krytyki za najlepszą sztukę zagranicznego autora.

"Tango" usunięte z polskich teatrów. Cenzura zakazała spektakli

Dopiero trzy lata po pierwszym wystawieniu "Tanga" w Polsce, cenzura zdecydowała się na zakazanie wszystkich spektakli w kraju. Nie miało to nic wspólnego z samą sztuką. Do cenzury doszło ze względu na słowa Sławomira Mrożka, który na łamach "Kultury" i "Le Monde" skrytykował polski udział w interwencji Układu Warszawskiego w Czechosłowacji w sierpniu 1968 roku i zdławienie Praskiej Wiosny. "Tango" ostatecznie wróciło do łask w 1973 roku, kiedy cenzura PRL ostatecznie zdjęła zakaz wystawiania sztuk Mrożka.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Culture.pl/encyklopediateatru.pl