Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Tę książkę napisała w reakcji na rządy tego prezydenta. To straszne, że wciąż jest aktualna

Tę książkę napisała w reakcji na rządy tego prezydenta. To straszne, że wciąż jest aktualna

Patrycja Orzeł

2 min. czytania

30.10.2025 08:54

Ta jedna z najbardziej znanych współczesnych antyutopii ani trochę nie traci na aktualności. Margaret Atwood stworzyła przerażający świat, a dodatkowy element grozy stanowi to, że nie wydaje się aż tak odległy czy nieprawdopodobny. Na podstawie tej historii stworzono serial telewizyjny nagrodzony Złotym Globem.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie tematy porusza "Opowieść podręcznej"?
Dlaczego Margaret Atwood napisała przerażającą powieść z gatunku antyutopii?
Które historyczne wydarzenia miały wpływ na fabułę "Opowieści podręcznej"?

O czym opowiada "Opowieść podręcznej"?

"Opowieść podręcznej" to jedna z najbardziej popularnych książek z gatunku antyutopii. Jej akcja toczy się w niedalekiej przyszłości w Republice Gileadzkiej - państwie powstałym na terenach obecnych Stanów Zjednoczonych. Kraj zarządzany jest przez nacjonalistyczną partię o profilu religijnym, której głównym celem jest reakcja na bezpłodność, klęskę ekologiczną i upadek moralny społeczeństwa.

Rozwiąż quiz ze znajomości literatury. Tylko mistrz zdobędzie 100 proc. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

W tym celu władcy Gileadu, dosłownie interpretując słowa Biblii, postanawiają uwięzić płodne kobiety i zrobić z nich "podręczne", które miałyby rodzić dzieci bogatym, wpływowym mężczyznom. Główną bohaterką powieści jest właśnie jedna z podręcznych, która schwytana podczas próby ucieczki do Kanady została rozdzielona z mężem i córką. Podręczna rozpoczyna cichą, niebezpieczną walkę o przetrwanie i powrót do swojej rodziny.

Dlaczego Margaret Atwood napisała przerażającą antyutopię?

Inspiracją dla Margaret Atwood do stworzenia "Opowieści podręcznej" była polityka Ronalda Reagana, republikańskiego prezydenta USA. Podczas jego rządów próbowano ograniczyć procesy emancypacyjne. Zgodnie z tym, co mówi sama autorka, powieść miała być satyrycznym komentarzem dla różnych trendów społecznych, politycznych i religijnych. Podkreśla, że jej historii nie można zaliczać do science fiction - to raczej prawdopodobny scenariusz, który przy odpowiednich warunkach miałby szansę się spełnić.

Margaret Atwood podczas pisania często czerpała także z faktycznych wydarzeń, które miały już miejsce w historii. "Nie umieściłam niczego, czego już byśmy nie zrobili, czego już nie robimy, czego poważnie nie próbujemy zrobić, w połączeniu z trendami, które już zachodzą... Więc wszystkie te rzeczy są prawdziwe, a udział czystej fikcji jest bliski zeru" - mówiła w jednym z wywiadów.

Atwood otwarcie inspirowała się także islamską rewolucją w Iranie w latach 1978-1979, która doprowadziła do ustanowienia teokracji, radykalnie ograniczając prawa kobiet i wprowadzając ścisły kodeks ubioru dla kobiet irańskich, bardzo podobny do tego w Gileadzie.

Książka zdobyła pierwszą w historii Nagrodę im. Arthura C. Clarke’a, była także nominowana do Nagrody Nebula, Nagrody Bookera oraz Nagrody Prometeusza. "Opowieść podręcznej" doczekała się kilku adaptacji - filmowej z 1990 roku oraz najbardziej popularnej serialowej z 2017 roku, w której role główne zagrali Elisabeth Moss, Joseph Fiennes, Yvonne Strahovski, Alexis Bledel, Madeline Brewer i Ann Dowd.

Źródło: Radio ZET / Wikipedia