Słabo się uczył i miał zostać krawcem. Dziś jego arcydzieła to najpiękniejsze lektury szkolne
Zanim został laureatem literackiej Nagrody Nobla, imał się wielu zajęć i nie prowadził życia typowego dla przyszłego klasyka. Władysław Reymont był krawcem, wędrownym aktorem, podróżnikiem, a przez pewien czas rozważał nawet życie zakonne. Co jeszcze kryje biografia autora „Chłopów” i „Ziemi obiecanej”?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie zawody wykonywał Władysław Reymont przed pisarstwem.
- Dlaczego Reymont rozważał życie w klasztorze.
- Co zainspirowało Reymonta do napisania „Ziemi obiecanej”.
- Jak wypadek kolejowy wpłynął na życie Reymonta.
Czym początkowo zajmował się Władysław Reymont?
Władysław Reymont przeszedł długą drogę, zanim trafił na literacki Olimp. Próbował swoich sił jako krawiec i wędrowny aktor, a nawet rozważał życie zakonne.Ostatecznie odnalazł swoje miejsce w literaturze i stworzył dzieła, które na stałe zapisały się w historii polskiej kultury. „Chłopi”, „Ziemia obiecana” czy „Komediantka” do dziś pozostają częścią kanonu. Sam autor prowadził przy tym życie pełne zwrotów akcji, podróży i nieoczywistych wyborów.
Rozwiąż quiz, w którym pytamy o imiona i nazwiska pisarzy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem..
Quiz: Dopasuj imiona pisarzy do nazwiska. 10/15 to wielki sukces
Władysław Stanisław Reymont urodził się w 1867 roku w rodzinie wiejskiego organisty. Od najmłodszych lat niechętnie podporządkowywał się planom rodziców. Ojciec chciał, aby syn poszedł w jego ślady, jednak młodego Reymonta znacznie bardziej pociągał świat sztuki. Dzieciństwo spędził w Tuszynie, a później wyjechał do Warszawy, gdzie rozpoczął naukę w zakładzie krawieckim. Zdobył fach, lecz szybko przekonał się, że nie jest to droga, którą chce podążać.
Dlaczego Władysław Reymont rozważał dołączenie do klasztoru?
Mając zaledwie 18 lat, przyszły laureat nagrody Nobla dołączył do wędrownego zespołu teatralnego. Aktorska przygoda nie trwała jednak długo. W tym okresie zmagał się z biedą i niestabilnością, a jednocześnie coraz mocniej interesował się literaturą. Fascynował go także spirytyzm. Przez pewien czas przebywał nawet na Jasnej Górze, gdzie rozważał wstąpienie do klasztoru.
Ostatecznie postawił na pisanie. Doświadczenia zdobyte podczas podróży, pracy i kontaktów z różnymi środowiskami stały się później ważnym źródłem inspiracji. Pisanie stało się dla niego sposobem na wyrwanie się z monotonii codzienności, choć początkowo jego ambicje literackie nie były traktowane szczególnie poważnie. W 1892 roku zadebiutował na łamach warszawskiego „Głosu”. Od tego momentu coraz śmielej rozwijał karierę literacką.
Co inspirowało Władysława Reymonta?
Pierwsze powieści Reymonta wyrastały z jego osobistych doświadczeń. „Komediantka” i „Fermenty” czerpały z obserwacji środowiska teatralnego oraz życia prowincji. W „Ziemi obiecanej” uwagę skierował natomiast na przemysłową Łódź. Przedstawił miasto pełne fabryk, pieniędzy i wielkich ambicji, ale także bezwzględnej konkurencji i walki o sukces. Powieść szybko urosła do rangi jednego z najważniejszych dzieł polskiego realizmu. Sam autor również sporo podróżował. Odwiedził między innymi Londyn i Paryż, a w środowisku artystycznym poznał takie postaci jak Stefan Żeromski czy Stanisław Przybyszewski.
Jakie tragiczne wydarzenie zapewniło Władysławowi Reymontowi bezpieczeństwo finansowe?
Przełomowym momentem okazał się wypadek kolejowy w 1900 roku. Reymont doznał poważnych obrażeń, ale otrzymał również wysokie odszkodowanie w wysokości 38,5 tys. rubli. Dzięki tym pieniądzom zyskał finansową niezależność. W czasie rekonwalescencji opiekowała się nim Aurelia Szabłowska. Ich relacja przerodziła się w uczucie. Szabłowska była wówczas mężatką, jednak zdecydowała się zakończyć małżeństwo i związać z Reymontem. W 1904 roku rozpoczęła się publikacja „Chłopów” w odcinkach. Powieść, która przedstawiała życie polskiej wsi z niezwykłą szczegółowością, miała w przyszłości przynieść autorowi międzynarodowe uznanie.
W jakich czasach żył Władysław Reymont?
Reymont uważnie obserwował wydarzenia, które rozgrywały się wokół niego. W 1905 roku był świadkiem rewolucji, a swoje doświadczenia opisał później w „Kartkach z notatnika”. Przed I wojną światową należał do Ligi Narodowej, tajnej organizacji narodowo-demokratycznej. W 1914 roku podpisał telegram wyrażający nadzieję na pokojowe współistnienie narodów słowiańskich, będący odpowiedzią na deklarację wielkiego księcia Mikołaja Mikołajewicza Romanowa. W 1920 roku kupił majątek w Kołaczkowie. Zarządzanie nim nie było łatwe, szczególnie w obliczu pogarszającego się zdrowia.
Największe wyróżnienie przyszło kilka lat później. W 1924 roku Władysław Reymont otrzymał literacką Nagrodę Nobla. Ze względu na stan zdrowia nie był jednak w stanie osobiście odebrać nagrody. Zmarł na początku grudnia 1925 roku w Warszawie. Jego trumna została wystawiona na widok publiczny, a następnie pisarz spoczął w Alei Zasłużonych na Powązkach. Jego serce wmurowano natomiast w filar bazyliki Świętego Krzyża na Krakowskim Przedmieściu.
Jaki prywatnie był Władysław Reymont?
Reymont był człowiekiem pełnym kontrastów. Z jednej strony wyróżniał się wrażliwością na problemy innych i wyjątkową zdolnością obserwowania ludzi. Z drugiej miał skłonność do zamartwiania się o własne zdrowie, która nasiliła się po wypadku kolejowym. Nie był jednak samotnikiem. Lubił towarzystwo, spotkania artystyczne, kawiarnie i rozmowy. Cenił również niezależność finansową i potrafił zadbać o własne interesy. Łączył w sobie wrażliwość, poczucie humoru, praktyczny zmysł i ogromną determinację. Chętnie pomagał osobom, które darzył sympatią, również finansowo.
5 wciągających polskich książek, które każdy powinien przeczytać choć raz w życiu
Źródło: Radio ZET/Świat Książki
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
