Rosjanin napisał klasyk literatury światowej. Dziś Polacy czytają to w szkole
„Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego to klasyk literatury światowej, który powstał po powrocie pisarza z zesłania na Syberii. Powieść ukazuje psychologiczne i moralne konsekwencje zbrodni, a jej główny bohater zmaga się z winą i wewnętrznym konfliktem. Dzieło jest dziś obowiązkową lekturą szkolną w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kim był Rodion Raskolnikow i jakie były motywy jego zbrodni.
- Jakie problemy moralne i psychologiczne porusza Dostojewski w powieści.
- W jaki sposób postacie, takie jak Sonia Marmieładowa, wpływają na losy bohatera.
„Zbrodnia i kara” to dzieło literatury światowej
„Zbrodnia i kara” to jedna z najważniejszych powieści XIX wieku, napisana przez rosyjskiego pisarza Fiodora Dostojewskiego. Została opublikowana po raz pierwszy w 1866 roku na łamach czasopisma „Russkij Wiestnik”. Dzieło powstało po powrocie autora z dziesięcioletniego zesłania na Syberię i stanowi początek jego dojrzałej twórczości literackiej. Powieść od początku była postrzegana jako przełomowa ze względu na głębię analizy psychologicznej oraz moralnej. Do dziś pozostaje obowiązkową lekturą szkolną w Polsce i jednym z najczęściej omawianych utworów literatury światowej.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Trudny quiz literacki. Co wiesz o polskich wieszczach narodowych?
Powieść porusza szereg istotnych motywów literackich, w tym problem winy i kary, konfliktu moralnego oraz granic ludzkiej odpowiedzialności. Kluczowe znaczenie ma również motyw zbrodni jako próby przekroczenia norm etycznych oraz konsekwencji psychicznych takiego czynu. Powieść była także formą refleksji nad teoriami społecznymi i filozoficznymi, które wtedy dominowały w Rosji, zwłaszcza ideą „wyjątkowych jednostek” mających prawo przekraczać prawo moralne. Autor chciał też pokazać, jak skrajna bieda i niesprawiedliwość społeczna wpływają na decyzje jednostki.
O czym opowiada ta powieść?
Głównym bohaterem utworu jest Rodion Raskolnikow, ubogi były student prawa mieszkający w Petersburgu. Przekonany o słuszności własnej teorii o wybitnych jednostkach, które mogą przekraczać normy moralne, postanawia zamordować starą lichwiarkę. Liczy na zdobycie pieniędzy i potwierdzenie swoich poglądów. Zbrodnia przebiega jednak inaczej, niż planował – oprócz lichwiarki zabija także jej siostrę Lizawietę, która przypadkowo pojawia się na miejscu zdarzenia. Mimo że udaje mu się uniknąć natychmiastowego wykrycia, jego zachowanie staje się coraz bardziej chaotyczne.
Po dokonaniu morderstwa Raskolnikow zmaga się z narastającymi wyrzutami sumienia, lękiem oraz pogarszającym się stanem psychicznym i fizycznym. Choruje, ma gorączkę i popada w paranoję, nie potrafiąc poradzić sobie z konsekwencjami swojego czynu. Ważną rolę w jego życiu odgrywa Sonia Marmieładowa, która mimo własnych trudności staje się dla niego wsparciem. Pod wpływem jej postawy Raskolnikow decyduje się przyznać do winy.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/poezja.org
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
