Psychologia tłumaczy, dlaczego tak bardzo przywiązujesz się do bohaterów książek

Jednym z najbardziej fascynujących zjawisk psychologicznych jest emocjonalne przywiązanie ludzi do fikcyjnych postaci. Zagłębiając się w rzeczywistość literackich, czy filmowych bohaterów, nie rzadko identyfikujemy się z ich spojrzeniem na świat, podejmowanymi decyzjami, czy emocjami, które towarzyszą im podczas życiowych turbulencji i chwil szczęścia. Każdy z nas zapewne nie raz zasmucił się problemami lubianych postaci, czy zirytował postępkami czarnych charakterów. Mimo że osoby opisane na kartach powieści nie istnieją, reagujemy na nie jak na prawdziwych ludzi, mocno angażując się w ich losy.

Dlaczego tak bardzo przywiązujemy się do fikcyjnych postaci?

Psychologowie tłumaczą to zjawisko, przywołując koncepcję relacji parasocjalnej. Mowa o jednostronnej więzi emocjonalnej, w której osoba czuje bliskość i zaufanie do osoby, której nie zna osobiście, bądź która w ogóle nie istnieje. Początkowo pojęcie to łączono z przywiązaniem do osób publicznych, celebrytów, influencerów, w ostatnim czasie używa się go także w kontekście postaci fikcyjnych, np. bohaterów książek, filmów, czy seriali. 

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o arcydzieła literatury.Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Ludzki mózg często reaguje emocjonalnie na wyobrażone osobowości prawie tak, jakby obcował z człowiekiem z krwi i kości. Jednym z powodów, dla których tak się dzieje, jest bezpieczeństwo emocjonalne. Prawdziwe relacje wiążą się z niepewnością, odrzuceniem i niezrozumieniem. Fikcyjne postaci istnieją jednak w kontrolowanych narracjach, w których publiczność może obserwować emocje bez osobistego ryzyka, a dzięki dokładnemu nakreśleniu sytuacji bohaterów, zdecydowanie łatwiej zrozumieć ich odczucia i motywacje. W rzeczywistości rzadko znamy kogoś tak intymnie. Autorzy pozwalają nam poznać sekrety, najskrytsze myśli i lęki literackich charakterów, co sprawia, że czasami czujemy z nimi więź silniejszą niż z wieloma znajomymi z realnego świata.

Psychologia sugeruje również, że ludzie naturalnie szukają odbicia siebie w opowieściach. Osoby przywiązują się do bohaterów, których ból, samotność, marzenia, niepewność lub osobowości przypominają ich własne doświadczenia. Fikcyjna postać może wyrażać emocje, których ktoś nigdy nie był w stanie wyjaśnić osobiście. W rezultacie, połączenie to, choć dotyczy więzi z fikcyjną postacią, wydaje się głęboko osobiste i prawdziwe. 

Zobacz także

Książka natychmiast stała się bestsellerem, a film z 1991 roku to prawdziwe arcydzieło

Jego książka okazała się światowym bestsellerem. Prawie każdy zna ekranizację

Autorka bestsellerów, laureatka Pulitzera. Jej nowa książka trafiła do polskich księgarń

Innym czynnikiem, tłumaczącym nasze przywiązanie do fikcyjnych światów opisanych na kartach powieści, bądź przedstawionych na ekranach, jest eskapizm, czyli ucieczka od trudnej i naznaczonej problemami rzeczywistości. Śledząc losy bohaterów, odstresowujemy się, zapominamy o samotności, czy rozczarowaniach. W trudnych okresach wciągające historie zapewniają komfort, stając się naszą bezpieczną przystanią. 

Wnioski

Analizując to zjawisko, dochodzimy więc do kilku wniosków: przywiązujemy się do bohaterów literackich, ale też filmowych, ponieważ budzą w nas prawdziwe emocje, przypominają nam samych siebie i pozwalają przeżywać ważne doświadczenia w bezpieczny sposób. Choć są postaciami fikcyjnymi, relacje, które z nimi tworzymy, są psychologicznie realne. Mimo że przywiązanie to może świadczyć o niezaspokojonych potrzebach emocjonalnych lub poczuciu izolacji, a w skrajnych sytuacjach prowadzić do wycofywania się z realnych relacji, nie jest czymś złym. Opowieści często pomagają ludziom lepiej rozumieć emocje, własną tożsamość, nadzieje i lęki.

Jesień będzie należeć do tych książek. 7 premier, o których będzie głośno

7 Zobacz galerię

fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/medium.com