Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Polacy kochali tę pisarkę. To ona stworzyła pierwszą polską dobranockę

Polacy kochali tę pisarkę. To ona stworzyła pierwszą polską dobranockę

Martyna Zielonka

2 min. czytania

24.03.2026 14:44

Wanda Chotomska była jedną z najbardziej znanych i cenionych twórczyń literatury dla dzieci i młodzieży. Napisała ponad 200 książek, z miejsca podbijając serca najmłodszych. Dziś znana jest przede wszystkim jako pomysłodawczyni pierwszej polskiej dobranocki - "Jacek i Agatka". "Program był szalenie popularny. Wiele dziewczynek i chłopców ochrzczono wtedy imionami moich bohaterów, a ja dostałam kilkanaście zaproszeń na śluby Agatek z Jackami." - wspominała w jednym z wywiadów.

Kobieta z ciemnymi włosami, w swetrze i szaliku, uśmiechająca się.

Z tego artykułu dowiesz się:

Które tytuły przyniosły sławę Wandzie Chotomskiej.
Kim byli Jacek i Agatka.
Który utwór pisarki był w Polsce lekturą szkolną.

Dzieci pokochały ten serial

Wanda Chotomska była autorką wierszy i opowiadań dla najmłodszych, scenarzystką, autorką tekstów piosenek dla zespołów młodzieżowych Gawęda i Łejery. Debiutowała w 1949 roku na łamach tygodnika "Świat Młodych". Następnie publikowała w uwielbianym przez dzieci "Płomyku", a potem "Płomyczku". Jej pierwszy zbiór wierszy - "Tere fere" (we współpracy z Mironem Białoszewskim") - ukazał się pod koniec lat 50. Przełomem w jej karierze okazała się jednak kolejna dekada. To wtedy na ekranach debiutował stworzony przez artystkę cykl "Jacek i Agatka" - seria programów, uznawana za pierwszą polską dobranockę. Serial, opowiadający o przygodach tytułowych bohaterów (pacynek, w postaci główek wytłoczonych z drewna) miał swoją premierę w TVP w 1962 roku i był emitowany do 1973 roku. Głosu obydwojgu bohaterom, rodzeństwu - młodszemu Jackowi i starszej o kilka lat Agatce - użyczyła Zofia Raciborska.

Niestety, większość nagrań nie zachowała się do dziś. Chotomska w rozmowie z PAP zdradziła, jakie spotkał je los.„W czasie stanu wojennego wszystkie telewizyjne nagrania były ewakuowane, nie wiadomo po co, przez wojsko do Gdańska. Ale żołnierze byli w dobrych humorach, więc jak zobaczyli metalowe pudła, powyciągali taśmę z pudeł i zaczęli się wesoło bawić. Robili sobie z taśm serpentyny, wiele rzeczy zostało zniszczonych. Tak zaginęły różne programy telewizyjne”- opowiadała.

Jak dobrze znasz polskie książki? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Jak dobrze znasz polskie książki? Przeciętny czytelnik musi zgarnąć 10/15

1/15 Autorem książki "Pan Tadeusz" jest:

Juliusz Słowacki

Adam Mickiewicz

Remigiusz Mróz

Jedna z jej książek była lekturą szkolną

Ceniona pisarka pozostawiła jednak po sobie wiele utworów pisanych. Jak żartowała, sama nigdy nie była w stanie zliczyć, ile tak naprawdę w sumie ich było. Publikowała wierszyki, opowiadania, ale i książki. W jej dorobku znajdziemy takie tytuły, jak: "O Tadku-Niejadku, babci i dziadku", "Przygody jeża spod miasta Zgierza", "Trzymaj się, Kamil", czy "Dzieci pana Astronoma". Ostatnia z wymienionych pozycji od połowy lat 80. do końca lat 90. była lekturą szkolną dla klasy III szkoły podstawowej. Utwór przybliża perypetie bliźniąt - Teleskopa i Teleskopki, które od swojego taty, Astronoma, uczą się podstaw astronomii.

Walory dzieł Chotomskiej dostrzegali jednak nie tylko krytycy i ministrowie edukacji, ale przede wszystkim dzieci. Pisarka była jedną z pierwszych osób uhonorowanych Orderem Uśmiechu - międzynarodowym odznaczeniem nadawanym za działania przynoszące radość najmłodszym. Ponadto otrzymała m.in. Medal Komisji Edukacji Narodowej, Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis oraz Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.