Napisał scenariusz do kultowego serialu PRL. Polacy nie wiedzą, że zagrał w ostatniej scenie
Janusz Przymanowski, prozaik, publicysta, poeta i tłumacz literatury radzieckiej, przez dekady był ulubieńcem władz PRL. O popularności artysty może świadczyć fakt, że to właśnie jego – mało znaną wówczas powieść – Telewizja Polska zdecydowała się zekranizować. Mowa o książce „Czterej pancerni i pies”, która dzięki serialowi telewizyjnemu, zyskała ogromną sympatię Polaków. Sam autor, po ogłoszeniu sukcesu produkcji, naprędce dopisał jeszcze dwa tomy, a wieńcząc swoje dzieło pojawił się w ostatniej scenie kultowego hitu PRL. Pamiętacie, w kogo się wcielił?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak przebiegała kariera Janusza Przymanowskiego.
- Które powieści przyniosły pisarzowi sławę.
- W jakiej roli oglądaliśmy go w serialu „Czterej pancerni i pies”.
Kariera Janusza Przymanowskiego
Janusz Przymanowski z powodzeniem łączył karierę w ludowym Wojsku Polskim z twórczością literacką. Młodość przyszłego artysty przypadła na lata wojenne. Miał zaledwie 17 lat, gdy zgłosił się do udziału w walkach z Niemcami we wrześniu 1939 roku. Ostatecznie jednak jego odział został rozbity, a on sam trafił w głąb ZSRR, gdzie pracował m.in. w kamieniołomie bazaltu oraz w kołchozie jako traktorzysta. W 1943 roku wstąpił do Armii Czerwonej. Jego służba zakończyła się jednak szybko, ciężką raną, która uniemożliwiła mu dalszy czynny udział na polu walki. Dołączył więc do Korpusu Polskich Sił Zbrojnych, gdzie został oficerem politycznym.
Wkrótce później zaczął łączyć karierę wojskową z literacką. Był m.in. zastępcą redaktora naczelnego gazety „Zwyciężymy”, na łamach której opisywał szlak bojowy do Berlina. Po wojnie, najpierw jako kapitan, a potem już jako major, wstąpił do Polskiej Partii Robotniczej (PPR). Później pracował także jako dziennikarz. Był m.in. redaktorem miesięcznika „Skrzydlata Polska” oraz tygodnika „Skrzydła i motor”. W wolnych chwilach zaś skupiał się na pisaniu książek. Jeden z jego utworów – „Tajemnica wzgórza 117” – trafił nawet na listę lektur szkolnych w czasach PRL. Prawdziwą popularność przyniosła mu jednak inna powieść – „Czterej pancerni i pies”.
Rozwiąż quiz, w którym pytamy o seriale PRL. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…
Quiz: Pytamy cię o kultowe seriale PRL. Mało kto będzie pamiętać wszystko
Serial okazał się przebojem PRL
Choć Przymanowski był autorem wielu książek o tematyce wojskowej i wojennej, sławiących braterstwo polsko-sowieckie, to właśnie „Czterej pancerni…” trafili na celownik telewizyjnych władz. Zdecydowano się na ekranizację mało znanej wówczas powieści, a pisarzowi zlecono napisanie scenariusza do kilkuodcinkowego serialu, opowiadającego o perypetiach członków załogi polskiego czołgu i ich nieodłącznym towarzyszu – Szariku.
TVP wyemitowała pierwszy odcinek serialu 25 września 1966 roku. Pierwotnie serial był kręcony i emitowany w trzech seriach w latach 1966, 1969 i 1970, następnie był wielokrotnie wznawiany w polskiej telewizji w paśmie programów dla dzieci i młodzieży oraz na innych kanałach. Produkcja odniosła gigantyczny sukces, co zaważyło na przyszłości Przymanowskiego i jego żony. Autor książki na kanwie której zrealizowano kultowy serial nie tylko zyskał sławę, ale i ogromną gratyfikację finansową. Dzięki zarobionym pieniądzom kupił willę w ekskluzywnej części warszawskiego Mokotowa, na ul. Idzikowskiego 17 i został sąsiadem… Wojciecha Jaruzelskiego.
Ciekawostką jest także fakt, że to dzięki tej uwielbianej produkcji mógł… zadebiutować na ekranach. Mało kto wie, że Przymanowski pojawił się w ostatniej scenie serialu, w epizodycznej roli. Zagrał wówczas fotografa.
Źródło: Radio ZET/Wikipedia/Film Polski/plejada.pl
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
