Muminki znikną z tego kraju? Jedną postać już usunięto

Dlaczego "Muminki" mogą zniknąć ze Stanów Zjednoczonych?

Kultowe postacie znane z serii książek dla dzieci mogą zniknąć z światowego mocarstwa. Sophia Jansson, spadkobierczyni Tove Jansson, uważa, że książki o Muminkach mogą stać się kolejnym celem tzw. wojen kulturowych w USA. - "Książki o Muminkach mogą paść ofiarą wojny kulturowej w Stanach Zjednoczonych. Dziwię się, że jeszcze ich tam nie zakazano" - mówi. Jej zdaniem kontrowersje może wzbudzać również biografia autorki, zwłaszcza wśród środowisk konserwatywnych i prawicowych. W Stanach Zjednoczonych od kilku lat rośnie liczba prób usuwania książek z bibliotek i szkół, szczególnie tych, które poruszają tematykę LGBTQ+, rasową czy społeczną.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o "Muminki". Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Dane American Library Association pokazują skalę zjawiska - tylko w 2024 roku odnotowano ponad 800 prób cenzurowania materiałów, obejmujących niemal 2,5 tysiąca tytułów. W 2025 roku aż 92 procent takich wniosków pochodziło "przez grupy nacisku, urzędników państwowych i decydentów”, podczas gdy indywidualni rodzice stanowili mniej niż 3 procent zgłoszeń. Zdaniem siostrzenicy pisarki niewiele brakuje, by na listy zakazanych książek trafiły także "Muminki”. - Jestem niemal przekonana, że gdzieś dojdzie do tego, że ktoś powie: "Musimy usunąć wszystkie książki o Muminkach, ponieważ Tove Jansson żyła z kobietą". Właściwie jestem zaskoczona, że to się jeszcze nie stało - podkreśliła w rozmowie z "Aftenposten”.

Redakcja poleca

Oscar i klasyk amerykańskiego kina. Od dziś można go zobaczyć w domu

TVP pokaże dziś zapomniane dzieło mistrza polskiego kina. Przełącz o 20:05

Wystąpił w "Ranczu" i wywołał burzę. Michałowa wpadła w szał

Kto zainspirował Tove Jansson w tworzeniu trzech postaci znanych z "Muminków"?

Nie jest tajemnicą, że Tove Jansson przez lata była związana z artystką Tuulikki Pietilą, a wątki z życia prywatnego przenikały do jej twórczości. Postać Too-tiki była inspirowana partnerką pisarki, a bohaterowie Topik i Topcia nawiązywali do niej samej i jej wcześniejszej relacji z Viviką Bandler. Mimo to spadkobiercy podkreślają, że nie zamierzają ukrywać tych faktów. - Nie można się godzić na zakazywanie książek. Nadal będziemy pokazywać tę część dorobku Tove Jansson, nawet jeśli będzie to wywoływać sprzeciw - zaznaczyła Jansson.

Która postać z "Muminków" została ocenzurowana w Stanach Zjednoczonych?

Muminki mają już zresztą za sobą pierwszy kontakt z cenzurą w USA. W 2025 roku z wystawy w bibliotece publicznej na Brooklynie usunięto postać Bobka, uznaną przez jednego z darczyńców za "postacią potencjalnie rasistowską” – informował "Helsinki Times”. - "Biblioteka poinformowała nas, że jeden z jej darczyńców zinterpretował postać Bobka jako potencjalnie rasistowski symbol. Na podstawie tej informacji zgodziliśmy się zaktualizować treści wizualne" - wyjaśnił Roleff Kråkström z Moomin Characters.

Decyzja ta wywołała zdziwienie wśród spadkobierców. "Z tego, co nam wiadomo, to pierwszy raz w 80-letniej historii Muminków, kiedy ktoś uznał Bobka za rasistowskiego" - przekazał Kråkström w rozmowie z "Helsingin Sanomat”. Z kolei przedstawicielka Muzeum Muminków zwraca uwagę na przesłanie twórczości Jansson: - "Główną ideą twórczości Tove Jansson i ilustracji Muminków jest tolerancja i różnorodność". - Dodaje przy tym, że - "Bobek jest trochę niegrzeczny, ale jest też zabawny".

Spadkobiercy podkreślają, że pojedyncze decyzje nie zmienią charakteru całego uniwersum. Są też przekonani, że odbiorcy potrafią właściwie odczytać przekaz płynący z historii o Muminkach, które od dekad uczą otwartości i akceptacji.

5 wciągających polskich książek, które każdy powinien przeczytać choć raz w życiu

5 Zobacz galerię

fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/Kultura Gazeta