Władze PRL naprawdę bały się tego filmu. Zakazano na 5 lat i zmieniono zakończenie
Niektóre produkcje budziły postrach wśród cenzorów PRL. Jednym z takich przykładów było dzieło Henryka Kluby z 1967 roku. Ten czarno-biały film, będący ballada górską, nie mógł być rozpowszechniany przez pięć lat. Jakie były jego losy i dlaczego był na cenzurowanym? Przypominamy poniżej.
![Słońce wschodzi raz na dzień](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/01/24/50794ca2/805911-420x237-b5c66d4ca2.webp "Kadr z filmu "Słońce wschodzi raz na dzień"")
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie wydarzenia rozgrywają się w filmie 'Słońce wschodzi raz na dzień'?
- Dlaczego film 'Słońce wschodzi raz na dzień' został ocenzurowany?
- Co zmieniono w zakończeniu filmu na potrzeby cenzury?
Władze PRL bały się tego filmu. Zakazano na 5 lat i zmieniono zakończenie
W 1967 roku Henryk Kluba nakręcił film "Słońce wschodzi raz na dzień". Nie miał jednak okazji, by cieszyć się swoim sukcesem. Produkcja od razu trafiła do cenzorów i nie otrzymała możliwości rozpowszechniania. Film przez pięć lat nie trafił do widzów. Władze PRL drżały przed dziełem Kluby – jego ocenzurowana wersja całkowicie zmieniła przesłanie, choć aktorski popis Franciszka Pieczki spotkał się z uznaniem krytyków.
Rozwiąż quiz filmowy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Oto prawdziwe perły polskiej kinematografii. Połączysz tytuł filmu z reżyserem?
Dopiero w 1972 roku "Słońce wschodzi raz na dzień" dopuszczono do emisji - jednak już w mocno ocenzurowanej wersji. Zmieniono między innymi zakończenie. Dlaczego władzom PRL tak bardzo przeszkadzał ten film? I jak w tym wszystkim się odnalazł reżyser? Zdradzamy poniżej.
O czym opowiada film "Słońce wschodzi raz na dzień"?
Akcja filmu "Słońce wschodzi raz na dzień" rozgrywa się w beskidzkiej wsi Odkrzask po zakończeniu II wojny światowej. Dochodzi do konfliktu między miejscową ludnością a władzą komunistyczną. Górale pod przywództwem Haratyka (Franciszek Pieczka) budują tartak, cegielnię oraz szkołę. Uważają te budynki za własność społeczną, ale nie pozwalają z nich korzystać sąsiadom. Władza ludowa, nie mogąc się dogadać z góralami, wszczyna konflikt. Zaczyna się walka z komunistami. Autorem scenariusza był Wiesław Dymny.
W filmie wystąpili:
- Franciszek Pieczka
- Ryszard Filipski
- Stanisław Gronkowski
- Teresa Kamińska
- Zdzisław Maklakiewicz
Warto wiedzieć, że film można obejrzeć na platformie 35mm.online.
Dlaczego cenzura nie dopuściła filmu "Słońce wschodzi raz na dzień" do dystrybucji?
Film "Słońce wschodzi raz na dzień" mocno krytykował działania Urzędu Bezpieczeństwa. W scenariuszu Dymnego Haratyk zostaje osadzony w areszcie, wychodzi z niego po 1956 roku. Przez dwa lata bohater tuła się z zaświadczeniem o opuszczeniu uwięzienia i popada w alkoholizm. W momencie, gdy wraca w rodzinne strony, spotyka się z obojętnością mieszkańców.
To zakończenie nie zostało zaakceptowane przez cenzurę. Film miał premierę dopiero w 1972 roku i nowa wersja zupełnie utraciła sens poprzedniego filmu. W finalnej wersji po wyjściu z więzienia Haratyk uznaje wyższość ideową partyzanta Armii Ludowej i dokonuje samokrytyki, po czym zostaje przyjęty z powrotem przez społeczność.
Warto wspomnieć, że ocenzurowana wersja filmu spodobała się bardzo krytykom. Szczególne chwalono Franciszka Pieczkę - uważano wtedy rolę w filmie "Słońce wschodzi raz na dzień" za najlepszą w jego karierze.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/db672bd5/2506103-179x101-d05d83bd3d.png ""Noce i dnie"")
