Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Mistrz kończyłby dziś 103 lata. Jego bestseller to jedna z najlepszych książek w historii

Mistrz kończyłby dziś 103 lata. Jego bestseller to jedna z najlepszych książek w historii

Patrycja Orzeł

3 min. czytania

11.11.2025 06:03

Kurt Vonnegut to jeden z najbardziej wpływowych amerykańskich pisarzy XX wieku. O jego bestsellerowych powieściach usłyszeli czytelnicy na całym świecie. Znany jest z takich dzieł, jak "Rzeźnia numer pięć", "Śniadanie mistrzów" czy "Kocia kołyska". W 103. rocznicę urodzin wybitnego twórcy przypominamy jego biografię i historie, które powołał do życia.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak krach giełdowy i wojna wpłynęły na życie Kurta Vonneguta?
Czym kierował się pisarz w swojej twórczości?
Które książki Kurta Voneguta zdobyły uznanie i zostały zekranizowane?

Kim był Kurt Vonnegut?

Kurt Vonnegut przyszedł na świat 11 listopada 1922 roku w Indianapolis. Był najmłodszy z trójgi rodzeństwa. Gdy był mały, jego rodzina żyła dostatnie - ojciec był architektem i ze swojej pracy przynosił pokaźną wypłatę. Dopiero krach na giełdzie w 1929 roku zmusił Vonnegutów do zmiany stylu życia, zwolnienia służby i wyprowadzenia się z drogiego mieszkania. Był to trudny moment dla całej rodziny, a w szczególności matki Kurta, która popadła w ciężką depresję.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o klasyki polskiej literatury. Tylko mistrz zdobędzie 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

Kurt Vonnegut rozpoczął studia, a po wybuchu drugiej wojny światowej został wysłany na front do Europy, gdzie przydzielono go do 106 Dywizji Piechoty. Podczas jednej z przepustek, gdy przebywał w domu, jego matka popełniła samobójstwo. Jej śmierć, a także przeżyta wojna, w trakcie której został m.in. wzięty do niemieckiej niewoli, na zawsze odbiły piętno w psychice i późniejszej twórczości Vonneguta.

Jakie książki napisał Kurt Vonnegut?

Po zakończeniu wojny i powrocie do USA Vonnegut poślubił Jane Marie Cox i ponownie podjął studia na wydziale antropologii. Dopiero w 1971 roku. przyznano mu jednak dyplom - komisja doceniła jego powieść pt. "Kocia kołyska".
Kurt Vonnegut zaczął publikować pierwsze opowiadania w latach 50. Jego debiutancką powieścią była "Pianola" wydana w 1952 roku, która szybko zdobyła uznanie w świecie literackim. W kolejnych latach ukazały się m.in. "Syreny z Tytana", "Matka noc", "Kocia kołyska", "Rzeźnia numer pięć", "Śniadanie mistrzów" oraz "Trzęsienie czasu", które pozwoliły na zawsze zapisać nazwisko Vonneguta w historii literatury Stanów Zjednoczonych.

Vonnegut był pisarzem prowokującym. Bezustannie bawił się formą, prowokował czytelnika, wciągał go w literackie pułapki i kpił z niego. Istotnym nurtem w twórczości Vonneguta był surrealizm. Pisarz zafascynowany był science fiction, a jego powieści pełne były dziwacznych postaci i groteskowych wydarzeń. Wyznawał poglądy lewicowe, był przeciwny wojnie i łamaniu praw obywatelskich. Był także zadeklarowanym ateistą.

Pisarska sława nie przyniosła mu szczęścia

Wiele ze stworzonych przez niego historii doczekało się ekranizacji. Do najbardziej znanych należą "Rzeźnia numer pięć" w reżyserii George'a Roya Hilla oraz "Śniadanie mistrzów", które wyreżyserował Alan Rudolph. W 1991 r. powstał również serial Monkey House, w którym zostały przeniesione na ekran opowiadania pisarza ze zbioru "Witajcie w małpiarni".

Mimo pokaźnego dorobku, Vonnegut przez całe życie uważał się za pisarza niedocenionego. Do śmierci był człowiekiem samotnym, zmagał się z uzależnieniami od alkoholu i papierosów. Zmarł w przykrym wypadku w 2007 roku w Nowym Jorku podczas spaceru z psem. Pisarz zaplątał się w smycz i upadł na chodnik, w wyniku czego doszło do śmiertelnego urazu głowy.