`

To Polacy muszą wiedzieć o László Krasznahorkaiu. Książki, filmy, biografia

3 min. czytania
09.10.2025 13:43
Obserwuj nas na Google

Poznaliśmy tegorocznego laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury. Szwedzka Akademia Nauk ogłosiła w czwartek 9 października Laureata Literackiej Nagrody Nobla. Został nim László Krasznahorkai. Co o nim wiemy?

László Krasznahorkai
fot. DIMITRIOS KAMBOURIS/Getty AFP/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie są najważniejsze fakty z życia László Krasznahorkaia.
  • Dlaczego 'Szatańskie tango' jest uznawane za kluczowe dzieło.
  • Którzy pisarze byli faworytami do tegorocznej Nagrody Nobla.
  • Jakie są początki i zasady przyznawania Nagrody Nobla w literaturze.

Tegoroczny laureat Literackiej Nagrody Nobla wybrany

Noblowski tydzień rozpoczął się w poniedziałek 6 października. Wówczas poznaliśmy  laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny. We wtorek ogłoszono noblistów z fizyki, a w środę z chemii. Czwartek to dzień literatury.

Wśród faworytów znaleźli się m.in.:

  • Salman Rushdie
  • Haruki Murakami
  • Mircea Cartarescu
  • Can Xue
  • Anne Carson

Rozwiąż filmowy quiz. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Ekranizacje polskiej literatury. Będziesz mistrzem, jeśli odpowiesz na 4. pytanie

---
1/15 Na początek łatwizna. Z którego filmu pochodzi ten kadr?

Tegorocznym laureatem Nagrody Nobla został László Krasznahorkai. Urodził się 5 stycznia 1954 roku w Gyuli, mieście w południowo-wschodnich Węgrzech. Jest węgierskim  pisarzem i scenarzystą  filmowym . Między rokiem 1974 a 1976 był studentem wydziałów prawa na uniwersytetach w Segedynie oraz Budapeszcie. Ostatecznie dyplom zdobył na wydziale humanistycznym Uniwersytetu Loránda Eötvösa w ramach specjalności hungarystyczno-nauczycielskiej. Jego pierwsza nowela ukazała się w 1977 roku na łamach „Mozgó Világ”. Na podstawie jego dzieł takich jak np. „Szatańskie tango”, powstały filmy, wyreżyserowane przez jego przyjaciela Bélę Tarra, który od 1985 roku kręci filmy niemal wyłącznie oparte na książkach autorstwa węgierskiego pisarza.

László Krasznahorkai jest laureatem wielu prestiżowych nagród i wyróżnień. Otrzymał m.in. Nagrodę Kossutha. W 2014 roku zdobył America Award za całokształt twórczości.

Do najważniejszych dzieł należą m.in.:

  • „Szatańskie tango”
  • „Melancholia sprzeciwu”
  • „Wojna i wojna”

„Szatańskie tango” jednym z najważniejszych dzieł laureata Literackiej Nagrody Nobla

Do jednych z najważniejszych dzieł tegorocznego laureata Literackiej Nagrody Nobla należy „Szatańskie tango”. Powieść została wydana w 1985 roku i jest jego pierwszą powieścią. Dzieło zostało dostrzeżone nie tylko przez czytelników, ale również przez krytyków. Powieść otrzymała nagrody i doczekała się ekranizacji. Porównywany często z Kafką i Márquezem pisarz w „Szatańskim tangu” przedstawia wizję równoczesnego rozpadu świata ludzkiego i świata przyrody.

Miejscem akcji jest fikcyjna osada, a głównymi bohaterami powieści są niemal wszyscy mieszkańcy osady, których czytelnik poznaje w momencie, gdy postanawiają porzucić wieś i poszukać szczęścia gdzie indziej.

Wśród faworytek była Polka

Spore szanse miała również polska pisarka Hanna Krall, która światową sławę zdobyła za sprawą wywiadu z Markiem Edelmanem „Zdążyć przed Panem Bogiem”. Na koncie ma również takie publikacje jak m.in.: „Sześć odcieni bieli”, „Na wschód od Arbatu”, „Trudności ze wstawaniem”, „Hipnoza”, „Co się stało z naszą bajką”, „Dowody na istnienie”, „Wyjątkowo długa linia”, „Synapsy Marii H.”, „Szczegóły znaczące”, „Jedenaście”.

 

Początki Nagrody Nobla

Nagroda Nobla w dziedzinie literatury przyznawana jest od 1901 roku, ustanowiona testamentem Alfreda Nobla z 1895 roku. Jego wolą było, aby nagrodę otrzymała osoba, która „stworzy najbardziej wyróżniające się dzieło w kierunku idealistycznym”. Jako organ przyznający nagrodę, Alfred Nobel wskazał Akademię Szwedzką.

Składa się ona z 18 członków, a w skład wchodzą szwedzcy pisarze, poeci, filolodzy i historycy. Członkowie Akademii wybierani są dożywotnio, a laureatów wybiera Komitet Noblowski, który z kolei składa się z czterech lub pięciu osób, którzy wybrani zostali spośród członków Akademii na okres trzech lat.

Węgierski pisarz László Krasznahorkai zdobył Literacką Nagrodę Nobla, przyciągając uwagę czytelników i krytyków swoją porównywaną do Kafki i Márqueza twórczością.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia