Jej obrazy podbiły świat. Polka otrzymała z rąk arcyksięcia złoty medal

3 min. czytania
16.03.2026 16:03
Obserwuj nas na Google

Olga Boznańska była jedną z najbardziej cenionych polskich malarek. Choć przez wieki dziedzina ta była bardziej męską domeną, artystka zdołała odnieść sukces nie tylko w Polsce, ale i za granicą. Za swoje prace była wielokrotnie nagradzana. Jej obrazy, podziwiane przez możnych europejskich mocarstw, doceniono m.in. w Londynie, Wiedniu oraz stolicy świata sztuki - Paryżu. 

Zdjęcie starszej kobiety trzymającej psa, w tle rozmyte tło. W kółku portret młodszej wersji.
fot. Domena Publiczna, na zdj. Olga Boznańska

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak Olga Boznańska rozwijała swój talent artystyczny.
  • W których europejskich stolicach wystawiano jej obrazy. 
  • Gdzie znajdują się najsłynniejsze dzieła Olgi Boznańskiej.

Jej arcydzieła podziwiano w Europie i Ameryce

Olga Boznańska przyszła na świat 15 kwietnia 1865 roku w Krakowie, w rodzinie inżyniera Adama Nowiny Boznańskiego i Francuzki Eugenii de Mondain. Zamiłowanie do sztuki odziedziczyła po matce, która nie tylko podziwiała dzieła znakomitych malarzy, ale i sama rysowała. Olga już jako 6-latka przejawiała ogromny talent, dlatego rodzice zapisali ją na lekcje do cenionych artystów - Antoniego Adama Piotrowskiego i Kazimierza Pochwalskiego, a następnie Kursy Malarskie imienia Adriana Baranieckiego. Gdy skończyła 21 lat wyjechała do Monachium, gdzie także pobierała prywatne lekcje (jako kobieta nie miała prawa wstępu na tamtejszą Akademię Sztuk Pięknych). Swoje pierwsze obrazy wystawiła dziesięć lat później w Paryżu, a następnie w kilku innych europejskich stolicach, w tym w Warszawie, Wiedniu i Berlinie.

Specjalizowała się w portretach. Za jeden z pierwszych - "Portret malarza Pawła Nauena" - otrzymała z rąk arcyksięcia Karola Ludwika w Wiedniu złoty medal. Krótko później wyróżniono ją także w Londynie ("Portret miss Mary Breme"). W 1896 roku jury paryskiego Société des Beaux-Arts przyjęło na wystawę jej obraz, co otworzyło jej wiele nowych możliwości. Dzięki temu sukcesowi otrzymała propozycję objęcia katedry malarstwa na wydziale kobiet w krakowskiej Szkole Sztuk Pięknych, którą jednak ostatecznie odrzuciła. 

Jak dobrze znasz słynne dzieła malarskie? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Arcydzieła malarskie z całego świata. Inteligentny Polak powinien powalczyć choć o 8/13

Domena publiczna
1/13 Kto namalował obraz "Pocałunek"?

Dwa lata później artystka na stałe przeprowadziła się do Paryża, gdzie kontynuowała karierę, zyskując coraz większe uznanie (kilka jej obrazów, w tym "Bretonkę" i "Portret panny Dygat" do swoich zbiorów zakupił rząd francuski). Wkrótce później jej dzieła zawędrowały aż za ocean, a dokładnie do Pittsburgha, gdzie na początku XX wieku narodzono je srebrnym medalem. W Ameryce reprezentowała Francję, stojąc u boku takich mistrzów, jak Claude Monet i Auguste Renoir. Choć w drugiej dekadzie nowego stulecia jej sława powoli malała, artystka nie zdecydowała się przyjąć profesury w warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych, a tym samym powrócić do Polski. Pod koniec życia utrzymywała się głównie z czynszu z krakowskiej kamienicy i sprzedaży swoich dzieł. Ostatni sukces odniosła na weneckim Biennale, gdzie sprzedała aż pięć obrazów. Jeden z nich - "Portret pani Dygat" - zakupił król włoski. Zmarła 16 października 1940 w Paryżu. Tam też została pochowana. 

Domena publiczna, autoportert Olgi Boznańskiej
Fot.

Słynne obrazy w krakowskich i warszawskich zbiorach

Wiele dzieł Olgi Boznańskiej znajduje się dziś w polskich muzeach. Jedno z najsłynniejszych - "Dziewczynkę z chryzantemami" - można podziwiać w Muzeum Narodowym w Krakowie. Tam też przyjrzymy się m.in. słynnym "Kwiaciarkom", "Portretowi kobiety (Cyganki)", "Portretowi Jadwigi z Sanguszków Sapieżyny" oraz wspomnianemu, nagrodzonemu złotym medalem "Portretowi Pawła Nauena". W Muzeum Narodowym w Warszawie znajdują się zaś takie dzieła, jak: "W oranżerii", "Motyw z Paryża", czy "Portret chłopca w gimnazjalnym mundurku". 

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia