Gdyby żył, obchodziłby 101. urodziny. Wielu uważa, że to najlepszy polski pisarz
Do dziś wielu uważa, że to najlepszy polski pisarz w historii. Nic dziwnego - jego książki przetłumaczone zostały na 38 języków, w tym angielski, niemiecki, włoski, czeski, niderlandzki czy szwedzki. Otrzymał ponad dwadzieścia nagród literackich, a od końca lat 60. XX w. był jednym z najpoważniejszych pretendentów do Literackiej Nagrody Nobla. W 101. rocznicę urodzin przypominamy twórczość Zbigniewa Herberta.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak rozpoczęła się twórczość Zbigniewa Herberta?
- Co było źródłem inspiracji dla poety?
- Który tom poetycki okazał się przełomowy w jego twórczości?
Życie i twórczość Zbigniewa Herberta
Zbigniew Herbert przyszedł na świat 29 października 1924 roku we Lwowie. Tam właśnie spędził dzieciństwo i czasy nastoletnie. W 1944 roku, w obawie przed Sowietami, dwudziestoletni Herbert wraz z rodziną opuścił miasto i przeniósł się do Krakowa. Lwów był jednak bliski sercu poety przez całe życie, co podkreślał także w swoich wierszach.
Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polską literaturę. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?
Młody Zbigniew Herbert nie podejrzewał, że swoją przyszłość zwiąże z pisaniem. Z wykształcenia był ekonomistą, prawnikiem i filozofem. Początkowo publikował recenzje teatralne, muzyczne i relacje z wystaw plastycznych. Sytuację Herberta zmienił dopiero rok 1956 - odwilż polityczna i koniec obowiązkowego socrealizmu w literaturze umożliwiły mu prawdziwy debiut literacki.
"Pan Cogito" - przełomowe dzieło Herberta
Zbigniew Herbert pokochał podróże - pierwszą z nich odbył dzięki stypendium ZLP. Kolejne także odbywały się możliwie najmniejszym kosztem, ze względu na skromne środki finansowe poety. Jego zagraniczne wyjazdy również stanowiły źródło inspiracji w dalszej twórczości.
Jego najważniejszym, przełomowym dziełem okazał się "Pan Cogito". Piąty tom poetycki Herberta składa się z 40 utworów. Postać Pana Cogito w pierwszej lub trzeciej osobie i z pozycji dystansu snuje w nim ironiczne, sarkastyczne lub nostalgiczne i czułe refleksje nad światem oraz kondycją człowieka we współczesnym świecie. Najsłynniejszym z wierszy tego tomu jest "Przesłanie Pana Cogito".
W 1986 roku poeta przeniósł się do Paryża. W 1994 odbył swoją ostatnią podróż zagraniczną do Holandii z okazji wystawy tulipanów. Poruszał się już wtedy na wózku inwalidzkim.
Ostatnie lata życia upłynęły mu na walce z chorobą. Cierpiał na ciężką astmę, przez którą miał trudności z mówieniem i prawie nie ruszał się z łóżka. Mimo to wciąż intensywnie pracował, a jego ostatnim tomem poetyckim, który ukazał się 3 miesiące przed śmiercią, był "Epilog burzy".
Zbigniew Herbert zmarł 28 lipca 1998 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim. 30 lipca 1998 roku prezydent RP Aleksander Kwaśniewski odznaczył go pośmiertnie Orderem Orła Białego.
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta z okularami, z falującymi włosami, siedzi w samochodzie, wygląda zamyślona.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/21/e95b8b20/2506128-179x101-74cbb1f31b.jpg "Elizabeth Holmes w filmie "Zobaczysz wszystko"")
