Dziś 122. rocznica urodzin polskiego mistrza. Napisał jedną z najdziwniejszych szkolnych lektur

2 min. czytania
04.08.2026 07:04
Obserwuj nas na Google

Dokładnie 122 lata temu urodził się mistrz polskiej literatury. Jego styl był bardzo wyrazisty. Charakteryzował się humorem, ironią oraz groteską. Jego twórczość znają starsi i młodsi. To on napisał jedną z najdziwniejszych szkolnych lektur.

Otwarte książki na drewnianym stole, w tle półka z kolorowymi książkami.
fot. Jure Divich/Shutterstock

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie cechy stylu wyróżniają twórczość Witolda Gombrowicza.
  • Dlaczego powieść 'Ferdydurke' jest uważana za awangardową.
  • Które dzieła Gombrowicza są najważniejsze poza 'Ferdydurke'.
Redakcja poleca

122 lata temu urodził się Witold Gombrowicz

Polska literatura to mnóstwo tytułów, które na stałe zapisały się na w świadomości czytelników z różnych pokoleń. Zostały one stworzone przez wybitnych pisarzy, którzy zyskali sławę i uznanie. Jednym z nich jest Witold Gombrowicz. Dzisiaj przypada 122. rocznica jego urodzin.

Rozwiąż quiz. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

Witold Gombrowicz urodził się 4 sierpnia 1904 roku w Małoszycach. Zmarł 24 lipca 1969 roku w Vence, mieście we Francji. Był polskim powieściopisarzem, nowelistą, dramaturgiem i filozofem. Uważany za jednego z najwybitniejszych polskich pisarzy XX wieku. Ponadto należy do najczęściej tłumaczonych autorów polskojęzycznych. Jego styl był pełen ironii, groteski oraz prowokacji. Bawił się językiem oraz zmuszał czytelnika do podważania norm społecznych.

Napisał jedną z najdziwniejszych lektur szkolnych

Witold Gombrowicz po ukończeniu gimnazjum rozpoczął studia na wydziale prawa na Uniwersytecie Warszawskim. Później rozpoczął aplikację sędziowską, jednak ją porzucił. W latach dwudziestych podejmował próby literackie. Na przełomie lat 20. i 30. zaczęły powstawać opowiadania, które ukazały się drukiem jako „Pamiętnik z okresu dojrzewania”. Od chwili książkowego debiutu, jego felietony literackie i recenzje ukazywały się prasie, głównie w „Kurierze Porannym”. Wielki rozgłos zdobył, gdy opublikowana została w 1937 roku powieść „Ferdydurke”.

Zobacz także

„Ferdydurke” to awangardowa powieść Witolda Gombrowicza, która została przełożona na wiele języków. W 1947 roku opublikował, stworzony wraz z przyjaciółmi przekład „Ferdydurke” na język hiszpański. Pojawienie się tego przekładu jest znaczące w dziejach literatury argentyńskiej, jednak nie przyniosło to autorowi rozgłosu. Sama powieść uważana była za wybitny utwór już przed II wojną światową. Bohaterem powieści jest 30-letni początkujący literat Józio Kowalski, który niespodziewanie zostaje odwiedzony przez swojego byłego nauczyciela, profesora Pimkę i cofnięty do gimnazjum. Nagle czas teraźniejszy znajduje się w czasie przeszłym i staje się czasem realnym bohatera. W trakcie wizyty w szkole zostaje poddany procesowi „upupiania”, czyli infantylizacji młodzieży gimnazjalnej.

Witold Gombrowicz był cztery razy nominowany do Nagrody Nobla. Po raz pierwszy otrzymał nominację w 1966 roku, a kolejne w następnych trzech latach. Oprócz wspomnianych powieści, napisał również takie dzieła jak m.in.:

  • „Iwona, księżniczka Burgunda”
  • „Trans-Atlantyk”
  • „Ślub”
  • „Dziennik 1953–1956”
  • „Bakakaj”
  • „Dziennik 1957–1961”
  • „Kosmos”
Polskie książki
5 Zobacz galerię
fot. Shutterstock

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia