Dziś 122. rocznica jego narodzin, Polacy go kochają. Straszne, jakiego polityka popierał

3 min. czytania
11.05.2026 07:01
Obserwuj nas na Google

Dziś przypada 122. rocznica urodzin jednego z najbardziej rozpoznawalnych artystów XX wieku. Salvador Dalí zachwycał talentem, ale równie mocno szokował swoimi poglądami i zachowaniem. Jego życie to połączenie wielkiej sztuki, ekscentryzmu i kontrowersji politycznych.

Na czarno-białym zdjęciu mężczyzna z charakterystycznym wąsikiem.
fot. Domena Publiczna

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kim był Salvador Dalí i dlaczego uznaje się go za ikonę surrealizmu.
  • Jakie poglądy polityczne wywołały oburzenie w świecie sztuki.
  • Jak przebiegała jego droga artystyczna i rozwój kariery.
Redakcja poleca

Jest jednym z bardziej rozpoznawalnych artystów XX wieku. Jego poglądy polityczne były kontrowersyjne

Salvador Dalí był hiszpańskim malarzem, grafikiem, rzeźbiarzem, pisarzem i teoretykiem sztuki, a zarazem jednym z najbardziej znanych surrealistów XX wieku. Uchodził za jednego z najbardziej rozpoznawalnych artystów swojej epoki, nie tylko dzięki swojej twórczości, lecz także barwnej osobowości. Postrzegany był jako skrajny ekscentryk, który świadomie kreował swój wizerunek publiczny. Wymyślił własną metodę twórczą zwaną „paranoiczno-krytyczną”, pozwalającą na swobodne łączenie skojarzeń i obrazów wywodzących się z podświadomości. 

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Arcydzieła malarskie z całego świata. Inteligentny Polak powinien powalczyć choć o 8/13

Domena publiczna
1/13 Kto namalował obraz "Pocałunek"?

Dalí, jako jeden z nielicznych przedstawicieli środowiska artystycznego swoich czasów, wyznawał poglądy konserwatywne, elitarystyczne i monarchistyczne. Był zwolennikiem Francisco Franco, przywódcy nacjonalistów podczas hiszpańskiej wojny domowej. Otwarcie wyrażał poparcie dla jego rządów w Hiszpanii, co budziło ogromne kontrowersje wśród innych artystów. Jego stanowisko polityczne doprowadziło między innymi do zerwania kontaktów z Pablem Picassem. W świecie sztuki, który w dużej mierze skłaniał się ku poglądom lewicowym, postawa Dalego była odbierana jako prowokacyjna i trudna do zaakceptowania.

Trzej mężczyźni i kobieta przy stole, analizują dokumenty w eleganckim wnętrzu.
Fot. Domena Publiczna
Dalí z Francisco Franco i jego żoną, 1970
Redakcja poleca

Jak przebiegała jego droga artystyczna i rozwój kariery?

Urodził się w Figueres w Katalonii i już od najmłodszych lat przejawiał talent artystyczny. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Madrycie, gdzie zetknął się z nowymi prądami artystycznymi. Nigdy jej nie skończył, ponieważ uważał, że jest bardziej wykwalifikowany od osób, które potencjalnie miałby go egzaminować. W początkowym okresie swojej twórczości eksperymentował z różnymi stylami, zanim związał się z ruchem surrealistycznym.

W 1927 roku, podczas swojej pierwszej podróży do Paryża, Salvador Dalí odwiedził atelier Pablo Picasso. Już rok później zdecydował się zamieszkać tam na stałe. Dzięki wsparciu Joan Miró został oficjalnie przyjęty do grona surrealistów. Ten nurt bazował na teorii psychoanalizy Sigmunda Freuda, a fascynacja Dalego koncepcją podświadomości i snu miała ogromny wpływ na jego twórczość. Po latach został wyrzucony z grupy za swoje poglądy polityczne oraz chciwość.

Aby być surrealistą, trzeba spędzić całe swoje życie na malowaniu oczu i nosów - twierdził Dalí.

Jego kariera rozwijała się dynamicznie, a wystawy jego prac przyciągały uwagę krytyków i publiczności. W 1933 roku Salvador Dalí miał pierwszą indywidualną wystawę w Nowym Jorku. Tworzył obrazy o niezwykle realistycznej technice, w których przedstawiał fantastyczne, często niepokojące wizje. Do najbardziej znanych motywów należą zdeformowane kształty i symboliczne przedstawienia czasu oraz przestrzeni. Oprócz malarstwa zajmował się także rzeźbą, grafiką i pisarstwem. 

Obraz przedstawia surrealistyczne zegary i krajobraz z obleżonym brzegiem w tle.
Fot. Erich Lessing / Album/EAST NEWS
Salvador Dali \"Trwałość pamięci\"

Wybrane dzieła Salvadora Dalego

  • „Trwałość pamięci” (1931)
  • „Płonąca żyrafa” (1937)
  • „Miękkie konstrukcje z gotowaną fasolą” (1936)
  • „Kuszenie św. Antoniego” (1946)
  • „Sen wywołany lotem pszczoły wokół granatu na sekundę przed przebudzeniem” (1944)

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia