Czesław Miłosz wydał ten tom na cześć kochanki. Przyjaciel namawiał go na rozwód

3 min. czytania
02.09.2025 14:36
Obserwuj nas na Google

Jest jednym z najbardziej cenionych poetów w historii polskiej literatury. Czesław Miłosz zachwycił czytelników "Poematem o czasie zastygłym". Noblista prowadził niezwykle bujne życie. Niewiele osób wie, że przyjaciel nakłaniał go do rozwodu. 

Czesław Miłosz wydał ten tom na cześć kochanki. Przyjaciel namawiał go na rozwód
fot. RDB/ATP/UIG Art and History/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie kobiety wpłynęły na życie i twórczość Czesława Miłosza. 
  • Dlaczego polski noblista nie zgodził się na porzucenie żony.
  • Kto namawiał Czesława Miłosza na rozwód. 

Czesław Miłosz swoją literaturą podbił cały świat

Są tacy artyści, dla których granice krajów czy kontynentów nie stanowią przeszkody, gdy w grę wchodzi zwiększanie swoich umiejętności, rozwój kariery oraz odnalezienie bezpiecznego miejsca dla siebie i rodziny. Jednym z Polaków, który zdecydował się na migrację, był laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury Czesław Miłosz. Po II wojnie światowej, w czasie, gdy w Polsce panował rząd komunistyczny, poeta zdecydował się na przeprowadzkę do Francji, gdzie poprosił o azyl polityczny. Jego decyzja była podyktowana działaniami polityków, którzy uznali go za zdrajcę narodu. W tamtym czasie literat miał być na skraju załamania nerwowego, co wspominały osoby, które wsparły go w trudnym czasie. 

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o polskich noblistów. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Co wiesz o polskich noblistach? 100% i sam masz Nobla

1/13 Kto pierwszy dostał Nobla?

Dziewięć lat po przeprowadzce do Francji Czesław Miłosz ponownie ruszył w świat. Tym razem jego celem były odległe Stany Zjednoczone - kraj, w którym wiele osób marzy o spełnieniu swojego amerykańskiego snu. Za oceanem z poetą mieszkała jego żona, Janina z domu Dłuska, z którą stanął na ślubnym kobiercu w 1944 roku w Warszawie, oraz jego dwóch synów - Anthony oraz Piotr. Pierwsza żona polskiego noblisty zmarła w 1986 roku. Po jej śmierci pisarz napisał wiersz "Na pożegnanie mojej żony Janiny". Pięć lat później Miłosz ponownie się ożenił - tym razem jego wybranką była amerykańska historyczka Carol Thigpen-Miłosz. To jednak nie jedyne kobiety w życiu poety. 

 

Czesław Miłosz napisał tom wierszy na cześć kochanki

W paryskich latach Czesława Miłosza istotną rolę odegrała Jeanne Hersch – filozofka szwajcarska polskiego pochodzenia, późniejsza profesorka Uniwersytetu Genewskiego. Stała się dla poety nie tylko bliską towarzyszką, ale także partnerką intelektualną, z którą prowadził długie rozmowy o literaturze i światopoglądzie. To właśnie ona zachęciła go do udziału w konkursie literackim Europejskiej Fundacji Kulturalnej, w wyniku czego powstała powieść "Zdobycie władzy", przez Hersch przełożona na francuski.

Miłosz zamieszkał z Jeanne Hersch w jednym z paryskich hoteli, a relacja była na tyle poważna, że poeta rozważał nawet opuszczenie żony i dzieci. Związek z dominującą i wymagającą Jeanne okazał się jednak krótkotrwały. Ostatecznie Miłosz sprowadził rodzinę do Francji, godząc się na warunki postawione przez żonę, a ich małżeństwo zostało wzmocnione ślubem kościelnym w paryskim kościele Notre Dame de l’Assomption przy rue Saint-Honoré, zawartym 13 stycznia 1956 roku.

Oglądaj

Drugą ważną relacją uczuciową w życiu poety była znajomość z tajemniczą "Ewą”, polską dziennikarką, która w 1979 roku przyjechała do Berkeley, by przeprowadzić z Miłoszem serię rozmów. Różnica wieku, wynosząca aż trzy dekady, nie przeszkodziła w nawiązaniu intensywnej więzi. Poeta zatrudnił ją jako asystentkę, a inspiracją do powstania tomu "Nieobjęta ziemia" (1984) była właśnie ta relacja. "Całkowicie pod znakiem Ewy”, jak sam podkreślał, nastąpiło wówczas jego "otwarcie na wymiar osobisty ludzkich spraw”.

Przyjaciel artysty, Konstanty Jeleński, przekonywał Miłosza do rozwodu, lecz poeta nie był w stanie opuścić chorej żony. Trzyletni romans zakończył się rozstaniem, a partnerka, mimo iż blisko współpracowała z Miłoszem, redagując jego tomy poetyckie, tłumacząc wiersze na angielski i publikując o nim książkę, nigdy nie zgodziła się na ujawnienie swojej tożsamości. Biografowie twierdzą jednak, że czytelnicy dobrze obeznani z twórczością poety bez trudu odgadną, kim była.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia