Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Arcydzieło literatury, ale nie dla wszystkich. Doceni tylko wytrawny czytelnik

Arcydzieło literatury, ale nie dla wszystkich. Doceni tylko wytrawny czytelnik

Weronika Paliczka

2 min. czytania

11.11.2025 13:03

Trudno byłoby znaleźć człowieka, który nie słyszałby o kultowej powieści Jamesa Joyce'a. Literackie arcydzieło nie jest jednak pozycją dla wszystkich. Głębię książki doceniają tylko wytrawni czytelnicy.

Arcydzieło literatury, ale nie dla wszystkich. Doceni tylko wytrawny czytelnik

Z tego artykułu dowiesz się:

O czym opowiada fabuła kultowej powieści.
Na jakich postaciach wzorował się James Joyce.
Gdzie po raz pierwszy opublikowano "Ulissesa".

W historii światowej literatury nie brakuje dzieł, które na zawsze zapisały się na kartach podręczników jako przełomowe, wyjątkowe czy kontrowersyjne. Do tego grona bez wątpienia należy "Ulisses”, czyli powieść Jamesa Joyce’a, uznawana za jedno z najważniejszych dzieł literatury XX wieku. Pozycja nie jest łatwa w przyswajaniu - krytycy literaccy często podkreślają, że tylko wytrawni czytelnicy są w stanie w pełni docenić kunszt Jamesa Joyce'a. Irlandzki pisarz uznawany jest za jednego z najlepszych ubiegłego wieku. Autor dał światu także "Portret artysty z czasów młodości", "Finneganów tren" oraz "Dublińczyków", jednak to "Ulisses" przyniósł mu największą rozpoznawalność.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o pisarzy i ich dzieła. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz z literatury. Przypiszesz pisarza do książki? Wstyd mieć mniej niż 50%

1/14 Henryk Sienkiewicz:

"Quo Vadis"

"Lalka"

"Pan Cogito"

Kultowa powieść początkowo ukazywała się w odcinkach w amerykańskim magazynie "The Little Review” w latach 1918–1920, a w całości została opublikowana 2 lutego 1922 roku w Paryżu przez Sylvię Beach. Od tego czasu książkę przetłumaczono na ponad 300 języków, dzięki czemu "Ulisses" stał się literackim hitem na całym świecie.

O czym opowiada fabuła "Ulissesa"?

Akcja książki toczy się w ciągu jednego dnia, 16 czerwca 1904 roku, w irlandzkim Dublinie. Trzej główni bohaterowie – Stephen Dedalus (znany już z wcześniejszej powieści Joyce’a "Portret artysty z czasów młodości"), Leopold Bloom, akwizytor reklamowy, oraz jego żona Molly - stanowią współczesne odpowiedniki Telemacha, Odyseusza i Penelopy z eposu Homera. Tytuł dzieła również odwołuje się do tej antycznej historii - "Ulisses” to łacińska forma imienia Odyseusz. Kolejne rozdziały powieści nawiązują w luźny sposób do przygód bohatera wracającego do ojczyzny po wojnie trojańskiej, osadzając je w realiach Dublina z początku XX wieku, na tle historii Irlandii i jej relacji z Wielką Brytanią.

"Ulisses” to monumentalna powieść - w zależności od wydania liczy od 800 do 1000 stron i podzielona jest na 18 rozdziałów. Początkowo budziła kontrowersje i była oskarżana o nieprzyzwoitość, jednak z czasem uznano ją za arcydzieło modernizmu. James Joyce zastosował w niej nowatorską technikę strumienia świadomości, pełną dygresji, ironii, parodii i aluzji literackich. Mimo upływu lat dzieło irlandzkiego pisarza cieszy się niesłabnącą popularnością, co bez wątpienia świadczy o jego wpływie na kulturę popularną.

„Ulisses” Jamesa Joyce'a to przełomowe dzieło literatury XX wieku, którego akcja rozgrywa się w ciągu jednego dnia w Dublinie, nawiązując do antycznej historii Odyseusza.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia