`

Ikona kina PRL, ale mało kto pamięta dziś nazwisko. Kończyłby dziś 95 lat

4 min. czytania
27.09.2026 09:03
Obserwuj nas na Google

Jego twarz znało kilka pokoleń widzów, choć nazwisko nie zawsze zostawało w pamięci. Włodzimierz Musiał przez lata pojawiał się w kultowych polskich filmach i serialach, wcielając się w dziesiątki charakterystycznych postaci. Był aktorem drugiego planu, który potrafił skraść scenę nawet wtedy, gdy na ekranie pojawiał się tylko na chwilę. Dzisiaj przypada 95. rocznica jego urodzin.

Mężczyzna z łysą głową w garniturze, z poważnym wyrazem twarzy, w tle rozmyta jasna iluminacja.
fot. Screen/FilmPolski.pl

Z tego artykułu dowiesz się:

  • W jakich produkcjach wystąpił gwiazdor PRL-u.
  • Z jakimi reżyserami współpracował Włodzimierz Musiał. 
  • Gdzie debiutował ceniony aktor. 
  • Która rola Włodzimierza Musiała zapisała się w pamięci Polaków. 
Nie przegap

Kim był Włodzimierz Musiał?

Widzowie znali jego twarz, choć nie zawsze potrafili przypomnieć sobie nazwisko. Włodzimierz Musiał przez lata pojawiał się w najważniejszych polskich filmach i serialach, tworząc dziesiątki drugoplanowych i epizodycznych postaci. Grał u Andrzeja Wajdy, Krzysztofa Kieślowskiego, Agnieszki Holland, Kazimierza Kutza czy Juliusza Machulskiego.Dziś jego nazwisko może nie być tak rozpoznawalne jak nazwiska pierwszoplanowych gwiazd, ale trudno mówić o polskim kinie lat 80. i 90. bez jego charakterystycznych ról. Dzisiaj gwiazdor PRL-u obchodziłby 95. urodziny.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o aktorki z czasów PRL-u. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem..

Quiz: Najlepsze aktorki kina PRL. Pamiętają je urodzeni przed 1989 rokiem

screen
1/10 Kto jest na zdjęciu?

Włodzimierz Musiał urodził się 27 września 1931 roku w Częstochowie. Z aktorstwem związał się bardzo wcześnie, choć na wielkim ekranie pojawił się dopiero po latach. Jego debiut teatralny przypadł na 1951 rok, kiedy jako adept rozpoczął pracę w łódzkim Teatrze Lalek „Pinokio”. Później występował między innymi w Częstochowie, Sosnowcu, Jeleniej Górze, Wrocławiu, Opolu i Kaliszu. Od 1977 roku był związany przede wszystkim z teatrami łódzkimi.

Jego dorobek sceniczny był imponujący. W ciągu wieloletniej kariery stworzył blisko 60 ról teatralnych, a za jedną z nich – Placka w spektaklu „Tato, tato sprawa się rypła” – otrzymał w 1977 roku nagrodę podczas Kaliskich Spotkań Teatralnych. Na scenie występował niemal do końca życia. Ostatni raz pojawił się w teatrze w 2014 roku, w spektaklu „Stany szoku” Sama Sheparda w reżyserii Przemysława Wasilkowskiego.

Redakcja poleca

Kiedy Włodzimierz Musiał zadebiutował na polskich ekranach?

Na ekranie zadebiutował stosunkowo późno. Pierwszą filmową rolę zagrał w 1978 roku w „Bestii” Jerzego Domaradzkiego. Później jego kariera nabrała tempa. Musiał należał do grona aktorów charakterystycznych – takich, których obecność w nawet niewielkiej roli potrafiła nadać scenie wyrazistość.

W kolejnych latach pojawiał się w produkcjach reprezentujących bardzo różne gatunki. Zagrał między innymi w „Karierze Nikodema Dyzmy”, „Janie Serce”, „Dreszczach”, „Limuzynie Daimler-Benz”, „Vabanku”, „Koglu-moglu”, „Kingsajzie”, „Krollu”, „Dekalogu III”, „Pułkowniku Kwiatkowskim” i „Wiedźminie”. Filmweb wymienia w jego dorobku 95 pozycji, a inne zestawienia wskazują na ponad sto ról filmowych i serialowych.

Która rola Włodzimierza Musiała zapisała się na kartach historii polskiej kinematografii?

Jedną z najbardziej pamiętnych kreacji Musiała była postać Adama Szpulskiego, pseudonim „Szpula”, w kultowym „Vabanku” Juliusza Machulskiego. Aktor powrócił do tej roli również w drugiej części filmu – „Vabank II, czyli riposta”. Widzowie mogli oglądać go także jako barmana w Szuflandii w „Kingsajzie”. W „Janie Serce” wcielił się w kanalarza Rajmunda, a w „Karierze Nikodema Dyzmy” zagrał ministra komunikacji Pilchena. W „Koglu-moglu” pojawił się jako jeden z gości weselnych. To właśnie tego rodzaju role sprawiły, że jego twarz można było rozpoznać w wielu produkcjach, nawet jeśli nazwisko nie zawsze pozostawało w pamięci widzów.

Z jakimi reżyserami współpracował polski aktor?

Musiał nie ograniczał się jednak do popularnych komedii. W jego filmografii znalazły się także produkcje najważniejszych twórców polskiego kina. Pracował między innymi z Krzysztofem Kieślowskim przy „Dekalogu III”, z Andrzejem Wajdą przy „Pierścionku z orłem w koronie”, z Agnieszką Holland przy „Europa Europa”, z Kazimierzem Kutzem przy „Pułkowniku Kwiatkowskim”, z Krzysztofem Zanussim przy „Cwale” oraz z Wojciechem Jerzym Hasem, Filipem Bajonem i Jackiem Bromskim. Szczególne miejsce w jego filmografii zajmują również produkcje Piotra Szulkina. Musiał zagrał u niego między innymi w „Wojnie światów – następnym stuleciu”, „O-bi, O-ba. Końcu cywilizacji”, „Ga, ga. Chwała bohaterom”, „Feminie” i „Ubu Królu”. W „O-bi, O-ba” wcielił się w Krafta, a w „Ga, ga. Chwała bohaterom” stworzył kolejną z charakterystycznych dla siebie ról.

W jakich serialach wystąpił gwiazdor PRL-u?

Jego dorobek nie ograniczał się do kina. Musiał regularnie pojawiał się również w telewizji. Widzowie mogli zobaczyć go między innymi w „Siedmiu życzeniach”, „Dorastaniu”, „Królewskich snach”, „13 posterunku” czy „Wiedźminie”. W tym ostatnim wcielił się w Segelina. Pojawił się również w serialach „W słońcu i w deszczu” oraz „Jan Serce”. Jego role były bardzo różnorodne – od przedstawicieli aparatu władzy i urzędników, przez milicjantów i pracowników różnych instytucji, aż po postacie ze świata przestępczego czy fantastyki.

Wspomnienia o aktorze po jego śmierci często podkreślały właśnie jego umiejętność tworzenia mocnych, charakterystycznych epizodów. Rafał Dajbor na łamach e-teatru określił go mianem „Mistrza Epizodu”, zwracając uwagę, że Musiał potrafił sprawić, iż nawet niewielka rola stawała się zapamiętywana. To określenie dobrze pasuje do jego filmowej kariery. Nie musiał otrzymywać głównych ról, żeby zostać zauważonym. Czasem wystarczało kilka scen, charakterystyczny wygląd, sposób mówienia i dobrze zbudowana postać.

W jakim filmie gwiazdor PRL-u zakończył swoją karierę?

Włodzimierz Musiał zmarł 19 listopada 2023 roku w Łodzi. Miał 92 lata. Jego ostatnią rolą filmową był występ w „Prawdzie” Łukasza Karwowskiego. Produkcja powstała w 2023 roku, ale w momencie śmierci aktora nie miała jeszcze swojej premiery. Pozostawił po sobie niezwykle bogaty dorobek – teatralny, filmowy i telewizyjny. Dla wielu widzów jego twarz pozostaje znajoma z dziesiątek produkcji, nawet jeśli nie zawsze potrafią przypisać ją do konkretnego nazwiska.

Źródło: Radio ZET/FilmPolski.pl/Wikipedia