2 Oscary, 2 Złote Palmy, ma na koncie arcydzieło filmowe wszech czasów. Dziś mija 41 lat od jego śmierci

Co początkowo przyniosło rozpoznawalność amerykańskiemu reżyserowi?

Widzowie z całego świata doskonale znają wybitne arcydzieło tego reżysera. Orson Welles był jednym z tych twórców, którzy na zawsze zmienili historię kina. Miał zaledwie 25 lat, gdy zrealizował „Obywatela Kane’a” - film, który do dziś regularnie trafia na listy najwybitniejszych dzieł w historii kinematografii. Choć jego kariera nie zawsze układała się po myśli artysty, a hollywoodzkie studia niejednokrotnie ograniczały jego twórczą swobodę, pozostawił po sobie dorobek, który inspiruje kolejne pokolenia filmowców. 10 października 1985 roku świat stracił jednego ze swoich najbardziej oryginalnych reżyserów.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o oscarowe produkcje. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem..

Quiz: Quiz - oscarowe filmy. Pamiętasz „Gladiatora” albo „Forresta Gumpa”? 8/13 to twój plan minimum

1/13 Który film zdobył Oscara dla najlepszego filmu podczas ceremonii w 1995 roku?

"Forrest Gump"

"Pulp Fiction"

"Cztery wesela i pogrzeb"

Dalej

George Orson Welles urodził się 6 maja 1915 roku w Kenoshy w stanie Wisconsin. Już jako młody człowiek interesował się teatrem i literaturą, a jego kariera nabrała tempa jeszcze przed debiutem filmowym. Zanim trafił do Hollywood, zdobywał doświadczenie na scenie i w radiu. To właśnie radio przyniosło mu ogromny rozgłos w 1938 roku, gdy przygotował słuchowisko na podstawie „Wojny światów” H.G. Wellsa. Realistyczna forma audycji sprawiła, że część słuchaczy uwierzyła, iż Ziemię zaatakowali kosmici.

Redakcja poleca

Nie żyje Michael Kearns. Aktor "Beverly Hills, 90210" miał 76 lat

Zachwycała talentem i urodą. Polacy nie mają wątpliwości, była "polską Brigitte Bardot"

Agata Kulesza ma dużo wspólnego z bohaterką „Lalki”. „To ma związek z moim zawodem”

Który film był przełomowym w karierze Orsona Wellesa?

Prawdziwym przełomem okazał się jednak „Obywatel Kane” z 1941 roku. Welles nie tylko wyreżyserował film, lecz także zagrał w nim główną rolę i współtworzył scenariusz. Historia magnata prasowego Charlesa Fostera Kane’a zachwyciła nowatorskim sposobem opowiadania, pracą kamery, montażem i wykorzystaniem światła oraz cienia. Produkcja otrzymała dziewięć nominacji do Oscara i zdobyła statuetkę za scenariusz oryginalny, napisany przez Wellesa wspólnie z Hermanem J. Mankiewiczem. Dziś „Obywatel Kane” jest powszechnie uznawany za jedno z najważniejszych dzieł w historii kina. Jego wpływ można dostrzec w sposobie, w jaki kolejni reżyserzy budowali filmową narrację i eksperymentowali z językiem obrazu.

Jakie filmy wyreżyserował Orson Welles?

Choć to właśnie „Obywatel Kane” najczęściej wymienia się jako największe osiągnięcie Wellesa, jego filmografia jest znacznie bogatsza. Reżyser stworzył między innymi „Wspaniałość Ambersonów”, „Damę z Szanghaju”, „Dotyk zła” oraz „Otella”, którego realizacja była przedsięwzięciem wyjątkowo wymagającym. Welles często pracował z ograniczonym budżetem, a część swoich projektów finansował dzięki aktorstwu i innym zawodowym zajęciom.

W 1952 roku jego „Otello” zdobył na festiwalu w Cannes Grand Prix, przyznane ex aequo. Welles został również wyróżniony w Cannes za rolę aktorską w filmie „Compulsion” w 1959 roku. Jego związki z prestiżowymi festiwalami i nagrodami pokazują, że twórczość artysty doceniano nie tylko w Stanach Zjednoczonych.

Welles otrzymał również dwa Oscary: jednego za scenariusz do „Obywatela Kane’a”, a drugiego – honorowego – za całokształt twórczości. Nie zawsze jednak szły za tym sukcesy komercyjne. Reżyser wielokrotnie mierzył się z ingerencją producentów, trudnościami finansowymi i problemami z ukończeniem własnych projektów. Mimo to konsekwentnie poszukiwał nowych form opowiadania historii.

Jak wyglądały ostatnie lata życia Orsona Wellesa?

Welles przez całe życie pozostawał aktywny jako aktor, reżyser, scenarzysta i narrator. W późniejszych latach występował także w produkcjach telewizyjnych i reklamach, a zarobione pieniądze przeznaczał między innymi na realizację własnych filmów. Jednym z projektów, nad którymi pracował przez lata, był „The Other Side of the Wind” - obraz, którego nie udało mu się ukończyć przed śmiercią.

Orson Welles zmarł 10 października 1985 roku w Los Angeles, w wieku 70 lat. Przyczyną śmierci był zawał serca. Pozostawił po sobie nie tylko słynne filmy, ale również przekonanie, że kino może być przestrzenią nieustannych eksperymentów i artystycznej odwagi. Dziś jego nazwisko pozostaje synonimem twórczej niezależności i wizjonerstwa. „Obywatel Kane” wciąż inspiruje filmowców, a historia jego autora przypomina, że dzieło może wyprzedzić swoją epokę – nawet jeśli jego twórca nie zawsze otrzymuje od przemysłu filmowego warunki, na jakie zasługuje.

Te filmy zdobyły najwięcej Oscarów w historii. Polacy je uwielbiają

8 Zobacz galerię

fot. Screen IMDb

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia