Umieszczono go na "specjalnej liście" cenzury w PRL-u. Dziś Polacy znają jego słowa na pamięć
Jonasz Kofta był jednym z najważniejszych polskich poetów, satyryków i autorów piosenek drugiej połowy XX wieku. Choć zmarł w 1988 roku, jego twórczość wciąż pozostaje żywa w pamięci Polaków. Mało kto wie, że w czasach PRL-u znajdował się na specjalnej liście cenzury.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak Jonasz Kofta rozpoczął swoją karierę artystyczną?
- Które piosenki przyniosły artyście największą sławę?
- Jak Jonasz Kofta starał się przechytrzyć cenzurę PRL?
Jonasz Kofta. Życie i twórczość artysty
Jonasz Kofta, właściwie Janusz Kofta, urodził się 28 listopada 1942 roku w Mizoczu na Wołyniu. Był synem polskiego radiowca Mieczysława Kofty oraz pochodzącej z Ukrainy Marii Jaremczuk. Po wojnie rodzina zamieszkała w Polsce, a w 1961 roku Jonasz rozpoczął studia na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Szybko odkrył w sobie talent literacki i kabaretowy.
Pamiętasz te przeboje z czasów PRL? Tylko nieliczni zdobędą 100 proc. punktów. Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Pamiętasz te piosenki? Powstały w PRL, a dziś śpiewają je wszyscy
W 1962 roku współtworzył warszawski kabaret Hybrydy wraz z raz z Adamem Kreczmarem i Janem Pietrzakiem. Później związał się między innymi z kabaretem Pod Egidą. Jego talent sprawił, że stał się jednym z najbardziej rozpoznawalnych autorów polskiej piosenki i satyry.
Znane piosenki Jonasza Kofty
Jego debiutem literackim były fraszki "Warsztat filozoficzny", "O smutnych ludziach" i "Hasło". Dużo bardziej znany stał się jednak jako autor piosenek, takich jak m.in.: "Wakacje z blondynką", "Radość o poranku", "Śpiewać każdy może", "Jej portret", "Samba przed rozstaniem", "Pamiętajcie o ogrodach", "Taką cię wymyśliłem", "Do łezki łezka" czy "Kwiat jednej nocy". Śpiewali je m.in. Czesław Niemen, Bogusław Mec, Krzysztof Krawczyk, Maryla Rodowicz, Magda Umer oraz Sanah. Sam także był wykonawcą wielu przebojów.
Wpływ cenzury PRL na twórczość Kofty
Twórczość Kofty nie była obojętna władzom PRL. Nazwisko artysty znalazło się na specjalnej liście autorów objętych szczególnym nadzorem cenzury. Fakt ten ukazał w swojej książce "Wielka księga cenzury PRL w dokumentach" publicysta Tomasz Strzyżewski.
To kolejny dowód na to, jak poważnie władze traktowały satyrę i twórczość artystów potrafiących komentować rzeczywistość w sposób zrozumiały dla odbiorców. Jednym z nich był właśnie Kofta, który potrafił wykorzystać metaforę, ironię i grę słów, dzięki czemu potrafił przekazać w swoich tekstach znacznie więcej, niż wynikałoby z dosłownego znaczenia.
Jonasz Kofta zmarł 19 kwietnia 1988 roku w Warszawie w wieku zaledwie 45 lat. Przyczyną jego nagłej śmierci były powikłania po zakrztuszeniu się podczas posiłku. Wcześniej artysta mierzył się z chorobą alkoholową, a także nowotworem, którego udało mu się wyleczyć. Choć od jego śmierci minęło kilka dekad, słowa artysty nadal funkcjonują w świadomości kolejnych pokoleń.
Jonasz Kofta
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
