Była gwiazdą przedwojennej Polski. Nosiła pseudonim, który przykuwał uwagę

3 min. czytania
14.04.2026 14:18
Obserwuj nas na Google

Xenia Grey to polska śpiewaczka operetkową, która przed wojną zdobyła wielką popularność. Artystka przyciągał uwagę nie tylko swoim talentem, ale również nietypowym pseudonimem. Spekulowano nawet, że nosi go, aby ukryć swoje polskie pochodzenie.  

Kobieta z krótkimi, falującymi włosami, uśmiecha się, patrząc w stronę obiektywu. Czarno-biała fotografia.
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Xenia Grey to polska artystka, która urodziła się na Alasce.  
  • Grey robiła wielką karierę w międzywojennej Polsce. Występowała w całej Polsce.  
  • Skąd wziął się pseudonim Xenia Grey? Narosło wokół niego wiele plotek.  
Nie przegap

Xenia Grey była polską gwiazdą urodzoną na krańcu świata  

Xenia Grey, a właściwie Ksenia Martyszówna była polską śpiewaczką operetkową i aktorką, która robiła sporą karierę w XX-leciu międzywojennym. Ksenia na świat przyszła jednak z dala od Polski, bo w miejscowości Kodiak na Alasce. Była córką Bazylego Martysza naczelnego kapelana wyznania prawosławnego Wojska Polskiego. W tym czasie Bazyl przebywał na misji na Alasce. Wychowywała się w Kanadzie, a do Polski wróciła z rodzicami jako nastolatka. Mieszkała w Sosnowcu, następnie trafiła do Warszawy, gdzie uczyła się w konserwatorium muzycznym.  

Jak dobrze znasz słynne komedie teatralne? Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu znajduje się pod quizem.  

Quiz: Quiz. Jak dobrze znasz te komedie? Miłośnik teatru ma gwarantowane 11/15

1/15 Kto napisał "Zemstę"?

Kariera Xeni Grey. Była znana w całej Polsce  

Xenia Grey debiutowała pod koniec lat 20. XX wieku w operetce Kalmana "Księżna Chicago", gdzie zagrała główną rolę. Artystka zasłynęła przede wszystkim dzięki byciu śpiewaczką i aktorką operetkową, grała też sporadycznie w filmach oraz była reżyserką teatralną. Można było oglądać ją na występach w: Lublinie, Wilnie, Katowicach, Gliwicach, Warszawie i Poznaniu. Występowała w takich przedstawieniach jak:  

  • "Księżniczka Czardasza"
  • "Rose Marie"
  • "Kraina uśmiechu" 
  • "Wesoła wdówka"
  • "Orfeusz w piekle"
  • "Hrabia Luxemburg". 
Redakcja poleca

Jak zwracał uwagę w swojej książce Wacław Panek "Kariery i legendy", Xenia Grey już w latach 30. była w czołówce najbardziej rozchwytywanych artystek, które zatrudniano za wszelką cenę:  

"Dyrektorzy teatrów starali się o to, by jej nazwisko figurowało na afiszu, krytyka prasowa zaś nie skąpiła komplementów, choć słowny zasób tych 'fachowych' uwag recenzyjnych był niezwykle ubogi, koncentrujący się wokół zachwalania temperamentu i wdzięku solistki" - pisał Panek.

Wojnę Xenia Grey spędziła w Krakowie, a jej popularność powoli zaczęła maleć. Operetka traciła z czasem na zainteresowaniu, co odczuła również sama artystka. W 1969 roku gwiazdę uhonorowano Złotym Krzyżem Zasługi, a w 1989 roku wręczono jej Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Xenia Grey zmarła w 2003 roku w Skolimowie. 

Skąd wziął się pseudonim Xeni Grey?  

Gdy Grey zaczęła robić karierę w Polsce, zrobiło się o niej głośno również z powodu jej pseudonimu. Sugerowano, że aktorka wstydzi się polskiego nazwiska i stara się ukrywać pochodzenie. Artystka dementowała te spekulacje, a sam pseudonim zrodził się przypadkiem, gdy musiała wymyślić, co podać prasie. Ksenia "pożyczyła" nazwisko od przyjaciółki z Alaski, a imię pozostawiła własne, jednak zostało ono zapisane przez X. Z powodu pseudonimu sugerowano też, że Xenia jest Kanadyjką i jest dużo starsza niż w rzeczywistości.

Kobieta z kręconymi włosami, uśmiecha się, opierając dłonie na brodzie. Czarno-biała fotografia.
Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe
Xenia Grey

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/Wacław Panek "Kariery i legendy"/maestro.net.pl