Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Ta lektura szkolna miała mieć całkiem inny tytuł. Wielu Polaków nie miało nawet pojęcia

Ta wybitna książka miała mieć całkiem inny tytuł. Dziś jest lekturą szkolną w Polsce

Miron Kądziela

2 min. czytania

07.11.2025 16:06

„Granica” Zofii Nałkowskiej to klasyczna powieść psychologiczna o moralnych wyborach i konsekwencjach działań człowieka w społeczeństwie międzywojennym. Książka miała pierwotnie nosić inny tytuł.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jakie tematy porusza powieść 'Granica' Nałkowskiej.
Dlaczego 'Granica' jest uważana za ważne dzieło polskiego realizmu psychologicznego.
Którzy aktorzy odegrali główne role w adaptacji filmowej 'Granicy' z 1977 roku.
Kim była Zofia Nałkowska i jakie tematy poruszała w swojej twórczości.

„Granica” Zofii Nałkowskiej – o czym opowiada ta książka?

„Granica” Zofii Nałkowskiej to powieść psychologiczna ukazująca moralny upadek człowieka i różnice społeczne w Polsce międzywojennej. Opowiada historię Zenona Ziembiewicza, który, próbując zachować pozory uczciwości, wikła się w zdrady, kłamstwa i hipokryzję.

Książka pokazuje, jak decyzje bohaterów prowadzą do tragedii. Początkowo powieść miała nosić tytuł „Schematy”, co podkreślałoby jej analizę ludzkich zachowań i mechanizmów społecznych.

Fot.

Filmowa adaptacja „Granicy” powstała w 1977 roku w reżyserii Jana Rybkowskiego. Obraz wiernie oddaje klimat powieści Zofii Nałkowskiej, skupiając się na wewnętrznych rozterkach Zenona Ziembiewicza i jego moralnym upadku. W rolach głównych wystąpili A ndrzej Seweryn i Krystyna Janda. Pierwsza adaptacja powstała już w 1938 roku, zaledwie 3 lata po wydaniu powieści.

Rozwiąż quiz literacki. Jesteś mistrzem, jeśli zdobędziesz 100 proc. punktów! Dalsza część artykułu pod quizem.

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

Czy warto czytać „Granicę”?

„Granica” Zofii Nałkowskiej została w Polsce przyjęta z dużym uznaniem zarówno przez krytyków, jak i czytelników. Już po publikacji w 1935 roku uznano ją za jedno z najważniejszych dzieł polskiego realizmu psychologicznego. Recenzenci podkreślali głębię analizy moralnej oraz nowoczesne, jak na tamte czasy, podejście do psychologii postaci.

Książka była ceniona za ukazanie konfliktu między ideałami a rzeczywistością oraz za uniwersalne pytania o granice ludzkiej odpowiedzialności. Nagrodzono ją w 1935 roku Państwową Nagrodą Literacką.

Kim była Zofia Nałkowska?

Zofia Nałkowska (1884–1954) była jedną z najważniejszych pisarek polskiej literatury XX wieku. Tworzyła powieści psychologiczne, dramaty i opowiadania. W swojej twórczości skupiała się na analizie ludzkiej moralności, relacji społecznych i roli kobiet. Była również działaczką społeczną i członkinią Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich.

Fot.

Lektury szkolne w Polsce

Lektury szkolne odgrywają ważną rolę w edukacji, ucząc młodych ludzi interpretacji tekstu, refleksji i rozumienia kontekstu historycznego. Dzięki nim uczniowie poznają różne epoki literackie i postawy bohaterów wobec świata. Choć często uznawane za trudne lub „przestarzałe”, pozwalają zrozumieć korzenie współczesnej kultury i języka. Lektury rozwijają empatię, wyobraźnię oraz krytyczne myślenie, pomagając zrozumieć, jak literatura odzwierciedla ludzkie emocje i wybory moralne.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia