Tą książką nawiązywał do kultowego arcydzieła. Tak dobra, że nagrodził ją minister
Ta polska powieść do dziś zachwyca fanów fantastyki oraz sci-fi. Jej autor jest tak naprawdę prekursorem gatunku fantastyki socjologicznej w Polsce. Nic dziwnego, że to właśnie jego imieniem nazwano najważniejszą polską nagrodę literacką w dziedzinie fantastyki - Nagrodę Zajdla. O czym opowiada jego wyjątkowy "Cylinder van Troffa"?
Z tego artykułu dowiesz się:
- Janusz Andrzej Zajdel to prekursor polskiej fantastyki socjologicznej
- Jego książka "Cylinder van Troffa" do dziś cieszy się uznaniem czytelników
- O czym opowiada i jakie nagrody otrzymał "Cylinder van Troffa"?
Wyjątkowe dzieło Janusza Andrzeja Zajdla
"Cylinder van Troffa" to znana powieść Janusza Andrzeja Zajdla - polskiego pisarza i pierwszego twórcy nurtu fantastyki socjologicznej w naszym kraju. Autor był specjalistą w zakresie fizyki jądrowej oraz twórcą licznych publikacji popularnonaukowych. Właśnie na tej solidnej, naukowej podstawie opierał swoje książki sci-fi.
Jak dobrze znasz klasyki polskiej literatury? Tylko mistrz zdobędzie 100 proc. punktów! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?
"Cylinder van Troffa" wydany został po raz pierwszy przez wydawnictwo Czytelnik w 1980 r. w cyklu "Z kosmonautą". Autor w sensacyjno-rozrywkowej formie przedstawia czytelnikowi zawsze aktualne problemy, w tym niemożność adaptacji ludzkiej psychiki do szybko zmieniającego się świata. Janusz Andrzej Zajdel wykorzystuje także fantastyczne realia do przedstawienia tego, jak funkcjonują społeczeństwa totalitarne.
Jakie inne dzieła przypomina "Cylinder van Troffa"?
Wiele z powieści Zajdla ma charakter dystopii - można w nich doszukać się także odniesień do rzeczywistości, w której żył autor. Wielu krytyków podkreśla, że są to powieści polityczne, a fantastyka jest dla nich kamuflażem. Sam autor pisał o powieści: "przedstawia jeden z możliwych, oryginalny w pomyśle, niekatastroficzny model zamknięcia cyklu cywilizacyjnego i początku kolejnego cyklu rozwoju ludzkości".
Utwór wykazał fabularne podobieństwa do innych wielkich dzieł science fiction, takich jak "Wehikuł czasu" H. G. Wellsa oraz "Powrót do gwiazd" Stanisława Lema. W roku 1980 roku Janusz Andrzej Zajdel otrzymał za "Cylinder van Troffa" nagrodę Ministra Kultury i Sztuki.
Jednak to nie jedyne wyróżnienie dla twórczości tego autora. Jego imieniem nazwano najważniejszą polską nagrodę literacką w dziedzinie fantastyki - Nagrodę Zajdla, corocznie przyznawaną przez uczestników konwentu Polcon. Janusz Zajdel był pierwszym laureatem tej nagrody (jeszcze pod nazwą Sfinks) za powieść "Paradyzja", a po jego śmierci 19 lipca 1985 roku na cześć pisarza nagroda otrzymała swoją obecną nazwę.
Źródło: Radio ZET / Wikipedia
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
![Kobieta w eleganckiej biżuterii, uśmiechająca się na tle publiczności na czerwonym dywanie.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/20/7fb4c320/2505358-179x101-6eaab13dc7.png "Film Kasi Smutniak zachwycił włoskich krytyków. "Trafia prosto do serca"")
