Polacy kochają jego kryminały. Debiut tego pisarza zachwycił krytyków

Jak na debiut skandynawskiego pisarza zareagowali krytycy i czytelnicy?

Czytelnicy z całego świata kochają dzieła tego skandynawskiego króla literatury. Jon "Jo” Nesbø to postać, która z powodzeniem wymyka się prostym kategoriom – pisarz, muzyk, a przy tym jeden z najbardziej rozpoznawalnych norweskich twórców współczesnej kultury popularnej. Do 2021 roku jego książki sprzedały się w nakładzie przekraczającym 50 milionów egzemplarzy na całym świecie, co zapewniło mu status najskuteczniejszego norweskiego autora w historii.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o hity Netfliksa. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Te hity Netflixa cała Polska ogląda na potęgę. Poznasz wszystkie po kadrze?

1/15 To kadr

"Squid Game 2"

„The Crown”

„House of Cards”

Dalej

Zanim jednak na dobre zajął się literaturą, dał się poznać jako frontman, gitarzysta rytmiczny i główny autor tekstów zespołu Di Derre. To właśnie sukces ich drugiego albumu – niemal podwójnie platynowego w Norwegii - otworzył mu drzwi do szerokiej rozpoznawalności, choć nawet wtedy nie obyło się bez kontrowersji: pierwotny tytuł płyty, "Kvinner & Klær” ("Kobiety i ubrania”), musiał ustąpić miejsca "Jenter & Sånt” ("Dziewczyny i takie tam”) po interwencji magazynu o tej samej nazwie.

Literacki debiut Nesbø, powieść "The Bat” z 1997 roku, okazał się natychmiastowym sukcesem - nagrodzonym zarówno Riverton Prize, jak i Glass Key dla najlepszej skandynawskiej powieści kryminalnej. Od końca lat 90. autor niemal całkowicie poświęcił się pisaniu, konsekwentnie budując międzynarodową popularność serii o inspektorze Harrym Hole. Równolegle udowodnił swoją wszechstronność, sięgając także po literaturę dziecięcą - "Doktor Proktor i proszek pierdzioszek” z 2007 roku stał się bestsellerem i zapoczątkował kolejną udaną serię.

Redakcja poleca

W 2022 roku otrzymała literackiego Nobla. Polacy wciąż słabo znają jej arcydzieła

Ten bestseller był zakazany w Polsce Ludowej. Do dziś wielu nie czytało, a to arcydzieło

Cytat dnia. Agnieszka Osiecka: „Otaczały go stale roje panien i pań, a on…”

Czym zajmował się Jo Nesbø przed rozpoczęciem kariery literackiej?

Twórczość Nesbø szybko zaczęła funkcjonować również poza literaturą. Film "Łowcy głów” z 2011 roku zapoczątkował falę ekranizacji jego książek - zarówno mrocznych kryminałów, jak i lżejszych historii dla młodszych odbiorców. W wielu z tych projektów autor brał aktywny udział jako scenarzysta, współtworząc ich ostateczny kształt.

Urodzony w Oslo i wychowany w Molde Nesbø dorastał w domu o złożonej historii - jego matka była bibliotekarką, ojciec zaś, po doświadczeniach II wojny światowej i kilkuletnim pobycie w więzieniu, zmagał się z problemami finansowymi. Sam pisarz ukończył ekonomię i zarządzanie w Norweskiej Szkole Ekonomicznej, pracował jako dziennikarz i makler, zanim zdecydował się na karierę literacką.

Co o swoim głównym bohaterze mówi jego twórca?

Centralnym punktem jego dorobku pozostaje cykl o Harrym Hole - niejednoznacznym, zmagającym się z uzależnieniem detektywie, który prowadzi śledztwa wykraczające daleko poza granice Norwegii. To opowieści brutalne, wielowarstwowe i konsekwentnie eksplorujące mroczne strony ludzkiej natury. Jak sam autor przyznał: „Zawsze wracałem do Harry'ego; jest moją bratnią duszą. Ale to mroczna dusza, więc - jak zawsze - jest to zarówno dreszczyk emocji, jak i mrożące krew w żyłach, wyczerpujące emocjonalnie doświadczenie. Ale Harry i ta historia sprawiają, że warto było spędzić bezsenne noce”.

Równolegle Nesbø rozwijał inne projekty - od serii o "Doktorze Proktorze", przez noir’ową reinterpretację "Makbeta”, aż po kryminalne historie o Olavie Johansenie. Jego twórczość regularnie trafia na listy bestsellerów, a kolejne adaptacje filmowe i telewizyjne tylko umacniają jego pozycję jako jednego z najważniejszych autorów współczesnej literatury popularnej.

Poza pisaniem Nesbø pozostaje aktywny także w innych dziedzinach - w młodości grał w piłkę nożną w Molde FK, a od lat jest związany z muzyką. Prywatnie mieszka w Oslo, gdzie - obok życia rodzinnego - rozwija swoją pasję do wspinaczki, którą na poważnie zaczął uprawiać dopiero po pięćdziesiątce.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia