Radio ZET
Rozrywka
Kultura
On wcale nie nazywał się Jan Brzechwa. Zmienił nazwisko po wojnie

On wcale nie nazywał się Jan Brzechwa. Zmienił nazwisko po wojnie

Patrycja Orzeł

2 min. czytania

11.03.2026 10:20

Jan Brzechwa to znany polski poeta, któremu największą popularność przyniosły bajki i wiersze dla dzieci. Jego dzieła, takie jak "Akademia pana Kleksa", "Kaczka Dziwaczka" oraz "Tańcowała igła z nitką" na stałe wpisały się w klasykę polskiej literatury dla dzieci. Mało kto wie jednak, jak naprawdę nazywał się autor. Nazwisko Brzechwa przyjął dopiero po wojnie.

Z tego artykułu dowiesz się:

Jak naprawdę nazywał się Jan Brzechwa?
Znany polski pisarz i poeta przy narodzinach otrzymał nazwisko po ojcu
Jakich innych pseudonimów używał Brzechwa?

Jak naprawdę nazywał się Jan Brzechwa?

Jan Wiktor Brzechwa przyszedł na świat 15 sierpnia 1898 roku w Żmerynce na Podolu (dzisiejsza Ukraina). Przy urodzeniu otrzymał jednak inne nazwisko, niż te, które zna większość Polaków. Jego ojcem był inżynier kolejowy Aleksander Stanisław Lesman, a matką Michalina z Lewickich, pracująca jako nauczycielka francuskiego. Mały Jan otrzymał tradycyjnie nazwisko po ojcu - Jan Wiktor Lesman.

Jak dobrze znasz klasyki polskiej literatury? Rozwiąż nasz quiz i sprawdź. Resztę artykułu znajdziesz poniżej...

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

Poeta pochodził z rodziny żydowskiej - jego dziadek od strony ojca był Bernard Lesman był żydowskim księgarzem, a także nauczycielem w Szkole Rabinów w Warszawie. Mały Janek młodość spędzić na Kresach Wschodnich, jednak ze względu na pracę ojca często zmieniał miejsce zamieszkania. Uczęszczał do gimnazjów w Kijowie oraz Warszawie, a maturę zdał w Petersburgu.

Jakie wykształcenie miał Jan Brzechwa?

Jan Brzechwa studiował kilka kierunków - początkowo medycynę weterynaryjną na uniwersytecie w Kazaniu, a następnie filologię polską na Uniwersytecie Warszawskim. Dyplom uzyskał po studiach na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego. Z zawodu był adwokatem - specjalistą w dziedzinie prawa autorskiego.

Te dzieła Brzechwy znają wszyscy Polacy

Poeta posługiwał się różnymi pseudonimami w trakcie wojny oraz okupacji. Mówili o nim "Szer-Szeń" oraz "Inspicjent Brzeszczot". Pseudonim artystyczny "Brzechwa" wymyślił dla niego kuzyn - Bolesław Leśmian.

Jan Brzechwa do dziś pozostaje jednym z najważniejszych autorów polskiej literatury dla dzieci. W naszym kraju ciężko znaleźć kogoś, kto nie znałby trylogii o Panu Kleksie czy jednego z kultowych wierszy poety - "Tańcowała igła z nitką", "Kaczka Dziwaczka", "Na wyspach Bergamutach" czy "Ptasie plotki". To utwory, które na stałe weszły do kanonu polskiej kultury i są recytowane przez kolejne pokolenia dzieci.