Napisała "jedną z najpiękniejszych baśni". W 2021 r. utwór trafił na listę lektur
Zofia Kossak to jedna z najciekawszych polskich artystek XX wieku. Choć mówiąc o jej dokonaniach dziś podkreśla się przede wszystkim zasługi z okresu II wojny światowej, Polka zachwyciła świat jako znakomita pisarka. Jej słynną powieść "Pożoga" przetłumaczono na kilka języków. Podobnie zresztą jak tytuł dobrze znany wszystkim dzieciom - "Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata". Powieść od pięciu lat jest lekturą szkolną.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czym zajmowali się krewni Zofii Kossak.
- Które tytuły przyniosły artystce sławę.
- O czym opowiada powieść "Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata.
Jej książki przetłumaczono na języki obce
Zofia Kossak, współzałożycielka dwóch tajnych organizacji w okupowanej Polsce: Front Odrodzenia Polski oraz Rada Pomocy Żydom "Żegota", karierę zaczynała jeszcze w XX-leciu międzywojennym. Zamiłowanie do artystycznego świata odziedziczyła po bliskich - była córką Tadeusza Kossaka (brata bliźniaka słynnego malarza Wojciecha Kossaka) i Anny Kiselnickiej-Kossakowej, wnuczką Juliusza Kossaka, a także siostrą stryjeczną takich sław, jak poetka Maria Pawlikowska-Jasnorzewska i malarz Jerzy Kossak. Choć większość jej rodziny zasłynęła dzięki malarstwu, ona zdecydowanie bardziej wolała literaturę. Od 1919 roku zarabiała na życie, pisząc do "Słowa Polskiego", a w 1922 roku wydała swoją pierwszą powieść. "Pożoga" była zapisem jej wspomnień z pobytu na Wołyniu w 1917 roku i relacją ze zdarzeń, do których doszło w wyniku wybuchu rewolucji bolszewickiej. Utwór doceniono zarówno w Polsce, jak i za granicą, o czym świadczą liczne tłumaczenia na języki obce (m.in. angielski, francuski, japoński i węgierski). Na inne języki przetłumaczono również: "Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata", "Legnickie pole", "Krzyżowców", "Króla trędowatego", "Bez oręża" i "Złotą wolność".
Jak dobrze znasz polskie książki? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Jak dobrze znasz polskie książki? Przeciętny czytelnik musi zgarnąć 10/15
"Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata" wpisano na listę lektur szkolnych
Pierwszy z tytułów jest dziś doskonale znany wszystkim dzieciom. Książka, według niektórych badaczy literatury, jest "jedną z najpiękniejszych polskich baśni". Ze względu na swoje walory artystyczne, ale i edukacyjne od 2021 roku pojawia się na liście obowiązkowych lektur szkolnych dla pierwszych klas szkoły podstawowej. Utwór ukazał się w 1926 roku jako trzecia powieść autorki i jedyna w całym dorobku skierowana do dzieci. Akcja "Kłopotów Kacperka..." osadzona jest na Śląsku Cieszyńskim, a głównym bohaterem książki jest tytułowy skrzat Kacperek - "dobry duch" dworu w Górach Wielkich, w którym mieszka od czasu jego powstania (ma około 314 lat). W powieści nie brakuje innych fantastycznych osobistości - Kacperek walczy m.in. z demonem Sato, często spotyka Hlacza Chlustacza - władcę rzeki Brennicy, czy inne skrzaty oraz duszki. Swoją pracę autorka zadedykowała własnym synom - Julkowi i Tadziowi.
Jakie przesłanie niesie ze sobą cenione dzieło pisarki? To „pięknie ilustrowana opowieść... o walce dobra ze złem" - pisał w swojej recenzji na łamach "Esencji" Wojciech Gołąbowski. Dodał jednocześnie, że jest to dzieło „O pokonywaniu własnych słabości. O tym, że nie warto służyć złym. O tym, że nie ma sensu udawanie, że zło nas nie dotyczy, ominie, zostawi w spokoju. O tym, że warto mieć przyjaciół, być życzliwym dla innych. O tym, że nawet największy tchórz może w sobie odnaleźć odwagę”.
"Kłopoty Kacperka góreckiego skrzata" były kilkukrotnie adaptowane na sceny teatralne. Na początku XXI wieku studio "Se-ma-for" pracowało także nad filmem lalkowym na podstawie książki. Obraz, określany w mediach jako „polska superprodukcja animowana”, nigdy nie został jednak ukończony.
Źródło: Radio ZET/ Wikipedia/culture.pl
![Mężczyzna z brodą, w jasnym garniturze, o poważnym wyrazie twarzy, na jasnym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/4001cb1b/2418440-179x101-68d4fea990.jpg "Jerzy Kamas w serialu "Lalka"")
