Mistrz, za arcydzieła dostał Nobla. Polacy chętnie czytają jego książki. Kończyłby dziś 104 lata
José Saramago był jednym z najwybitniejszych portugalskich pisarzy, a jego książki zdobyły uznanie czytelników na całym świecie, również w Polsce. W 1998 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla za twórczość łączącą wyobraźnię, ironię i refleksję nad ludzką naturą. 16 listopada 2026 roku przypada 104. rocznica jego urodzin.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jak wyglądało dzieciństwo i młodość José Saramago.
- Które książki przyniosły mu światową sławę.
- Za co otrzymał Nagrodę Nobla i jakie inne wyróżnienia zdobył.
Od trudnego dzieciństwa do literackiej sławy
Literatura portugalska ma wielu wybitnych przedstawicieli, jednak niewielu zdobyło taką międzynarodową sławę jak José Saramago. Pisarz, który w 1998 roku otrzymał literacką Nagrodę Nobla, zasłynął z oryginalnego stylu, niebanalnych pomysłów i odważnego podejmowania trudnych tematów. Urodził się 16 listopada 1922 roku w niewielkiej miejscowości Azinhaga w Portugalii. Gdyby żył, dziś obchodziłby 104. urodziny.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: 10 pytań o polską kulturę. Wstyd mieć tu mniej niż 80% w Święto Niepodległości
Przyszły pisarz wychowywał się w ubogiej rodzinie. Jego ojciec pracował jako sprzedawca, a matka była pomocą domową. W 1924 roku rodzina przeprowadziła się do Lizbony. Ze względu na trudną sytuację materialną José musiał zrezygnować z dalszej nauki w liceum i rozpoczął kształcenie w technikum mechanicznym. Pracował jako mechanik samochodowy, jednocześnie rozwijał zainteresowania literackie. Odwiedzał Bibliotekę Narodową w Lizbonie, a później zajmował się również tłumaczeniami dzieł zagranicznych autorów, między innymi Lwa Tołstoja. W 1947 roku zadebiutował powieścią „Terra do pecado”.
Literackie arcydzieła i droga do Nagrody Nobla
W twórczości Saramago szczególne miejsce zajmowały powieści łączące historię, fikcję, filozofię i elementy surrealizmu. Międzynarodową rozpoznawalność przyniosła mu książka „Baltazar i Blimunda”, opublikowana w 1982 roku. Charakterystyczną cechą jego prozy były bardzo długie zdania, nietypowa interpunkcja i dialogi wkomponowane bezpośrednio w narrację. Autor często podejmował zagadnienia ludzkiej natury, moralności, religii, władzy i społecznej odpowiedzialności.
W 1995 roku Saramago otrzymał prestiżową Nagrodę Camõesa, przyznawaną twórcom portugalskojęzycznym. Trzy lata później został pierwszym portugalskim pisarzem uhonorowanym literacką Nagrodą Nobla. Był także laureatem nagród PEN Clubu oraz Nagrody Literackiej Miasta Lizbony. W 1969 roku wstąpił do Portugalskiej Partii Komunistycznej, a po utracie pracy w 1975 roku postanowił całkowicie poświęcić się pisaniu. W 1993 roku zamieszkał wraz z żoną Maríą del Pilar del Río na Lanzarote, gdzie spędził ostatnie lata życia.
Za dzieło, które przypowieściami, podtrzymywanymi przez wyobraźnię, współczucie i ironię, stale umożliwia pojmowanie iluzorycznej rzeczywistości
Ważne dzieła José Saramago:
- „Baltazar i Blimunda”
- „Ewangelia według Jezusa Chrystusa”
- „Historia oblężenia Lizbony”
- „Miasto ślepców”
- „Wszystkie imiona”
Najpiękniejsze cytaty z "Nocy i dni", które każdy Polak powinien znać. "Dobrzy ludzie nigdy..."
Źródło: Radio ZET/Wikipedia