Radio ZET
Rozrywka
Kultura
Jeden z najważniejszych polskich pisarzy. Dziś obchodziłby 96. urodziny

Jeden z najważniejszych polskich pisarzy. Dziś obchodziłby 96. urodziny

Martyna Zielonka

2 min. czytania

29.06.2026 10:12

29 czerwca 1930 roku w Borzęcinie urodził się Sławomir Mrożek - jeden z najwybitniejszych polskich dramaturgów. Pisał w konwencji groteski i absurdu, skupiając się na uniwersalnych tematach, jak wolność, konformizm, czy ludzka mentalność. W swojej twórczości nie stronił także od ostrych i przenikliwych komentarzy dotyczących mechanizmu totalitaryzmu, mitów narodowych, czy fałszu wszelkich doktryn. Jego słynny dramat - "Tango" - znajduje się na liście obowiązkowych lektur szkolnych.

Zbliżenie twarzy mężczyzny z okularami i wąsem.

Z tego artykułu dowiesz się:

Kiedy debiutował Sławomir Mrożek.
Które utwory przyniosły artyście sławę.
Co wydarzyło się w życiu pisarza po powrocie do Polski.

Nie przegap

Najchętniej czytana książka w PRL. Pisarz otrzymał za nią talon na samochód

Początki kariery

Sławomir Mrożek przyszedł na świat w galicyjskiej wsi Borzęcin, jednak dorastał w Krakowie, gdzie ukończył liceum ogólnokształcące i zdał maturę. Studiował na Politechnice Krakowskiej (architektura), Akademii Sztuk Pięknych oraz Uniwersytecie Jagiellońskim (orientalistyka). Żadnego z tych kierunków jednak nie ukończył. Na początku lat 50. debiutował jako rysownik. Od 1953 roku regularnie publikował swoje prace w "Przekroju". Mniej więcej w tym samym czasie zaczął wydawać pierwsze zbiory opowiadań - "Opowiadania z Trzmielowej Góry" i "Półpancerze praktyczne".

Współpracował z "Dziennikiem Polskim", krakowskim Teatrem Satyryków, studenckim teatrem satyrycznym "Bim – Bom" z Gdańska, kabaretem "Szpak" i "Piwnicą pod Baranami". Dzięki kolejnym utworom, ale i satyrycznym rysunkom, za pomocą których w zabawny i niezwykle inteligentny sposób komentował rzeczywistość, stał się jednym z najbardziej cenionych polskich artystów. Międzynarodową sławę przyniósł mu dramat "Tango" z 1964 roku. Groteskowy utwór o kryzysie wartości i mechanizmach władzy uznawany jest za arcydzieło polskiej literatury i od lat pozostaje lekturą w szkołach średnich.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o arcydzieła literatury. Tylko mistrz zdobędzie komplet punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Quiz: Klasyka polskiej literatury - czy wiesz, z której książki pochodzi ten fragment?

1/10 "Bo serce nie sługa, nie zna, co to pany, I nie da się przemocą okuwać w kajdany."

"Przedwiośnie" Stefan Żeromski

"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz

"Noce i dnie" Maria Dąbrowska

Lata emigracji i najważniejsze utwory

W 1963 roku Mrożek wyemigrował z Polski. Przez lata mieszkał we Włoszech, a następnie na stałe we Francji. Na obczyźnie publikował kolejne dzieła, jawnie sprzeciwiając się działaniom komunistycznych władz, przez co w Polsce przez kilka lat nie wydawano jego dzieł. Dopiero w latach 70. złagodzono obowiązujące embargo. Na rynku ukazały się wówczas takie dzieła, jak: "Szczęśliwe wydarzenie", "Rzeźnia", czy "Emigranci". Do kraju Sławomir Mrożek powrócił dopiero w 1996 roku (w międzyczasie mieszkał jeszcze m.in. w Stanach Zjednoczonych, Niemczech i Meksyku). Kilka lat później doznał udaru mózgu, przez który utracił możliwość posługiwania się językiem zarówno w mowie, jak i piśmie. Dopiero po długiej i żmudnej rehabilitacji odzyskał zdolność porozumiewania się. Swoją walkę z chorobą opisał później w autobiografii.

Zobacz także

Mężczyzna w kolorowym garniturze, siedzący na krześle, gestykulujący i opowiadający.

Pisarz zdecydował się na eksperyment. Dziś każdy kojarzy tytuł tego dzieła

Mężczyzna w kapeluszu na plaży, z siwą brodą i uśmiechem, piękne morze w tle.

Pisarz wymyślił termin, którego Polacy używają do dziś. Jest w tytule sławnej powieści

Na zdjęciu zbliżenie na mężczyznę z wyraźnym, skupionym wyrazem twarzy.

Jego trylogia podbiła świat. Słynny pisarz miał polskie korzenie

W 2008 roku, ze względu na stan zdrowia, ponownie wyemigrował do Francji, gdzie do końca życia mieszkał w Nicei. Ostatni raz Sławomir Mrożek odwiedził Polskę w czerwcu 2013 roku - wziął udział w premierze swej najnowszej sztuki "Karnawał, czyli pierwsza żona Adama" w Teatrze Polskim w Warszawie. Zmarł kilka tygodni później, 15 sierpnia 2013 roku. Miał 83 lata.

Wybrane dzieła Sławomira Mrożka: