`

"Dama literatury dla dzieci". Jej słynna powieść jest lekturą szkolną

2 min. czytania
23.03.2026 13:30
Obserwuj nas na Google

Janina Porazińska swoją twórczość poświęciła przede wszystkim literaturze dziecięcej. Rozmiłowana w polskim folklorze, chętnie czerpała inspiracje z tej dziedziny, tworząc własne opowiadania i powieści. Dziś największą popularnością cieszy się "Pamiętnik Czarnego Noska" - książka wydana w 1964 roku, od kilku lat wpisana na listę obowiązkowych lektur szkolnych dla klas I-III. 

Na zdjęciu stos książek z profilem historycznej postaci. W tle widać rośliny w doniczce.
fot. Shutterstock (New Africa)/Domena Publiczna

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie studia ukończyła Janina Porazińska.
  • Które z książek pisarki są najbardziej znane.
  • Jakie nagrody otrzymała artystka za swoją twórczość. 

Początki kariery

Janina Porazińska urodziła się 29 września 1882 roku w Lublinie. Studiowała na Wydziale Przyrodniczym Uniwersytetu Jagiellońskiego, choć zainteresowanie tą dziedziną straciła krótko po ukończeniu nauki. Od 1903 roku wydawała własne utwory - najpierw poezje na łamach "Wędrowca", a później utwory dla dzieci w pismach "Przyjaciel Dzieci", "Promyk" i "Promyczek". W 1917 roku założyła zaś własne pismo dedykowane najmłodszym "Płomyk". Jej opowiadania, a potem także książki publikowane w odcinkach można było także czytać w takich tytułach, jak: "Płomyczek", "Słonko" i "Poranek". 

Jak dobrze znasz polskie książki? Sprawdź swoją wiedzę! Resztę artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Jak dobrze znasz polskie książki? Przeciętny czytelnik musi zgarnąć 10/15

Shutterstock
1/15 Autorem książki "Pan Tadeusz" jest:

Skradła serca młodych czytelników

Oprócz kariery redaktorskiej i literackiej, Porazińska rozwijała się w kilku innych dziedzinach. Przez kilka lat pracowała jako urzędniczka w Ministerstwie Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego oraz tłumaczka literatury skandynawskiej (opracowała fińską "Kalevalę" w wersji dla dzieci). Największą sławę zyskała jednak jako autorka. Do dziś ogromną popularnością cieszą się jej powieści i opowiadania dla najmłodszych czytelników, w tym takie tytuły, jak: "Kichuś majstra Lepigliny", "Psotki i śmieszki", "Kozucha Kłamczucha", "Baśń o siedmiu krukach","Szewczyk Dratewka", czy "Pamiętnik Czarnego Noska". Ostatnia z wymienionych powieści od 2017 roku jest lekturą szkolną dla klas I-III szkoły podstawowej. Tytułowy pamiętnik prowadzi pluszowy miś Czarny Nosek, który opisuje swoje przygody od momentu, kiedy został kupiony w sklepie z zabawkami przez dziewczynkę o imieniu Małgosia aż do zakończenia swoich podróży w biurze redakcji czasopisma dla dzieci, gdzie pracuje mama Małgosi.

 

Porazińska była nazywana jedną z "dam literatury dla dzieci" (obok Ewy Szelburg-Zarembiny, Marii Kownackiej i Hanny Januszewskiej). Za swoją twórczość była wielokrotnie nagradzana i odznaczana. Otrzymała m.in. Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski, Order Uśmiechu oraz nagrodę Związku Literatów Polskich. Zmarła 2 listopada 1971 roku w Warszawie, w wieku 89 lat. 

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia