Ta książka ma już prawie 800 lat. W latach 70. zrobił swoją wersję kultowego dzieła

3 min. czytania
22.02.2026 16:06
Obserwuj nas na Google

Ten film w latach 70. wstrząsnął europejskim światem kina. Włoski reżyser sięgnął po literackie arcydzieło z XIV wieku, jednak stworzył z niego produkcję, która wywołała ogromne poruszenie oraz zachwyciła krytyków na Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie. 

Kadr z filmu
fot. United Artists/All Film Archive/Mary Evans/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Interpretacją jakiej książki jest włoskie arcydzieło filmowe. 
  • W jaki sposób włoski reżyser dopasował do swoich wymagań XIV-wieczny zbiór nowel. 
  • Jakie emocje wzbudziła produkcja. 
Nie przegap

Interpretacją jakiego literackiego arcydzieła był włoski dramat erotyczny?

Ten film jest bez wątpienia jedną z najbardziej emocjonujących europejskich produkcji. "Dekameron" to jeden z najbardziej rozpoznawalnych i zarazem najbardziej prowokacyjnych dzieł w dorobku Pier Paolo Pasolini. Reżyser sięgnął po XIV-wieczny zbiór nowel "Dekameron" autorstwa Giovanni Boccaccio, lecz zamiast klasycznej, wiernej adaptacji zaproponował autorską interpretację, w której średniowieczna literatura staje się narzędziem komentarza do współczesności.Film otworzył tzw. "Trylogię życia”, kontynuowaną później przez "Opowieści kanterberyjskie" oraz "Kwiat tysiąca i jednej nocy". Wszystkie trzy obrazy łączy fascynacja cielesnością, ludową rubasznością i opowieściami podważającymi religijną hipokryzję oraz mieszczańską moralność.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o reżyserów i ich filmy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Rozpoznaj reżysera po jednym kadrze jego dzieła z PRL. Tylko mistrzowie zdobędą 15/15 [Quiz]

Kadr z FilmPolski.pl
1/15 Kto wyreżyserował ten film?

Pasolini nie próbował rekonstruować historycznej rzeczywistości Florencji Boccaccia. Zamiast tego przeniósł wiele historii do realiów południowych Włoch, nasycając film dialektem neapolitańskim i estetyką ulicznego folkloru. W ten sposób średniowieczne fabuły nabrały wyraźnego, współczesnego wymiaru: stały się opowieścią o klasowych napięciach, społecznych nierównościach i ekonomicznej dominacji bogatej Północy nad uboższym Południem. Film, pełen nagości, erotyki i ludowego humoru - niekiedy dosadnego i skatologicznego - jest jednocześnie manifestem artystycznej wolności.

Światowa premiera na 21. Międzynarodowym Festiwalu Filmowym w Berlinie przyniosła obrazowi Srebrnego Niedźwiedzia - Nagrodę Specjalną Jury, potwierdzając jego rangę w europejskim kinie początku lat 70. W 1971 roku "Dekameron" był trzecim najchętniej oglądanym filmem we Włoszech, ustępując jedynie  "Ojcu chrzestnemu" oraz komediowemu westernowi "…continuavano a chiamarlo Trinità". Z czasem obraz umocnił swoją pozycję jako jedno z kluczowych dzieł Pasoliniego i jedna z najbardziej bezkompromisowych adaptacji klasyki literatury w historii kina europejskiego.

Redakcja poleca

O czym opowiada fabuła "Dekameronu"?

Struktura filmu przypomina barwną mozaikę. Poszczególne epizody łączy postać ucznia Giotta, granego przez samego Pasoliniego, który przybywa do Neapolu, by stworzyć fresk. To jego spojrzenie - obserwujące targowiska, ulice i twarze zwykłych ludzi - spaja kolejne historie. Wśród nich znajduje się opowieść o Andreucciu z Perugii, naiwnym młodzieńcu oszukanym przez sprytną kobietę i wplątanym w nocną kradzież w grobowcu arcybiskupa. Jest też historia Ser Ciappelletta - notorycznego grzesznika, który dzięki kłamliwej spowiedzi po śmierci zyskuje opinię świętego. W innym epizodzie Masetto udaje głuchoniemego, by dostać się do klasztoru pełnego kobiet, co prowadzi do serii komicznych i erotycznych sytuacji.

Oglądaj

Pasolini opowiada również historię Peronelli, która sprytnie oszukuje męża, ukrywając kochanka w wielkim naczyniu, oraz dramatyczną opowieść o Elżbiecie z Mesyny, przechowującej w donicy z bazylią głowę zamordowanego ukochanego. Lżejszy ton mają historie Cateriny i Ricciarda czy opowieść o dwóch przyjaciołach, którzy próbują rozwikłać tajemnicę życia po śmierci. Całość zamyka scena ukończenia fresku - i refleksja o tym, że marzenie o dziele bywa słodsze niż jego realizacja.

Jakie emocje wzbudziła filmowa adaptacja literackiego klasyka?

Filmowa wersja "Dekameronu" od początku budziła dyskusje. Pasolini odrzucił literacką konstrukcję ramową Boccaccia i zastąpił ją płynną, niemal organiczną strukturą, w której historie przenikają się i wynikają z siebie nawzajem. Zmiana miejsca akcji z Florencji na Neapol nie była wyłącznie zabiegiem estetycznym - miała wyraźny wymiar polityczny i społeczny. Reżyser wykorzystał średniowieczne nowele jako pretekst do refleksji nad współczesnym konfliktem klasowym, wpisując w nie własne, często marksistowskie akcenty.

Oglądaj

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia