Odkryła talent Poli Raksy i stworzyła kultowe filmy. Sama pozostaje nieco zapomniana

2 min. czytania
21.11.2026 14:02
Obserwuj nas na Google

Maria Kaniewska była jedną z najważniejszych postaci polskiego kina dla dzieci i młodzieży. Zasłynęła jako reżyserka takich klasyków jak "Awantura o Basię", "Szatan z siódmej klasy" czy "Panienka z okienka". Dziś jest artystką nieco zapomnianą. Przypominamy jej historię.

Kobieta w na pół czarno-białym zdjęciu maluje brwi, trzymając w dłoni lusterko.
fot. Roman Sumik/Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak Maria Kaniewska wpłynęła na polskie kino młodzieżowe.
  • Które filmy Marii Kaniewskiej stały się kultowe.
  • Dlaczego Maria Kaniewska jest znana jako pedagog.
  • Co wyróżniało ekranizacje Kornela Makuszyńskiego w reżyserii Kaniewskiej.
Nie przegap

Odkryła talent Poli Raksy i stworzyła kultowe filmy. Sama pozostaje nieco zapomniana

Maria Kaniewska urodziła się 27 maja 1911 roku w Kijowie. Była uczennicą legend polskiego teatru, Stefana Jaracza i Aleksandra Zelwerowicza. W 1933 roku ukończyła Wydział Aktorski Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej w Warszawie, a po wojnie również Wydział Reżyserii Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej w Łodzi.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Polskie aktorki na zdjęciach z młodości. Większość Polaków będzie mieć problem, żeby zdobyć 8/8

Screen/FilmPolski.pl
1/8 Kto to?

Była nie tylko reżyserką, ale i aktorką, scenarzystką oraz cenioną pedagożką. Debiutowała na scenie w 1933 roku w Teatrze Miejskim w Toruniu. 

Redakcja poleca

Największą popularność przyniosła jej działalność reżyserska. Wyreżyserowała m.in.:

  • "Awanturę o Basię” (1959)
  • "Szatana z siódmej klasy” (1960)
  • "Komediantów” (1961)
  • "Panienkę z okienka” (1964)
  • "Bicz Boży” (1966)
  • "Pierścień księżnej Anny” (1970)
  • "Zaczarowane podwórko” (1974)

Maria Kaniewska odnajadywała się też w roli mentorki i nauczycielki

Jej ekranizacje książek Kornela Makuszyńskiego do dziś uchodzą za jedne z najważniejszych polskich filmów młodzieżowych. Za film "Awantura o Basię” otrzymała w 1960 roku Brązowego Lwa na festiwalu filmowym w Wenecji dla filmów dziecięcych i młodzieżowych. W kolejnych latach była wielokrotnie nagradzana za twórczość skierowaną do młodego widza.

Oglądaj

Przez około czterdzieści lat Maria Kaniewska była związana z łódzką szkołą filmową PWSFTViT. Wykładała tam reżyserię i aktorstwo. Warto wspomnieć, że dwukrotnie pełniła też funkcję dziekana Wydziału Aktorskiego. Wychowała kilka pokoleń artystów polskiego kina i teatru.

Życie prywatne Marii Kaniewskiej

Kaniewska była jedną z najważniejszych twórczyń polskiego kina dla młodych widzów. Reżyserka kultowych ekranizacji Kornela Makuszyńskiego przez dekady kształtowała wyobraźnię kolejnych pokoleń Polaków, a jej filmy do dziś pozostają ważną częścią historii rodzimej kinematografii.

Maria Kaniewska bardzo rzadko opowiadała publicznie o swoim życiu prywatnym. Większość życia poświęciła kinu, teatrowi oraz kształceniu młodych twórców. Zmarła 11 grudnia 2005 roku w Warszawie w wieku 94 lat. Została pochowana na warszawskich Powązkach.

Kobieta w szaliku, z rękami na twarzy, wyraża zamyślenie i emocje. Czarnobiałe zdjęcie.
7 Zobacz galerię
fot. Wojciech Olszanka/East News

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia