Nikt nie rozumie tytułu oscarowej komedii z lat 70. Film wciąż bawi do łez

Co oznacza tytuł włoskiego arcydzieła filmowego?

Choć od premiery tego filmu minęło ponad 50 lat, widzowie w dalszym ciągu śmieją się na nim do rozpuku. "Amarcord" to komediodramat w reżyserii wybitnego filmowca  Federica Felliniego, łączący pamięć, nostalgię i satyrę w półautobiograficzny portret dorastania w faszystowskich Włoszech. Akcja filmu rozgrywa się w latach 30. XX wieku w miejscowości Borgo San Giuliano, położonej w pobliżu Rimini, i skupia się na losach Titty - nastoletniego chłopca przechodzącego przez okres dojrzewania, odkrywającego seksualność, życie rodzinne i społeczne rytuały wśród galerii ekscentrycznych mieszkańców miasteczka. Tytuł wywodzi się z romańskiego wyrażenia "a m’arcôrd" ("pamiętam”), które Fellini przekształcił w poetycki neologizm, niosący znaczenie czułego, słodko-gorzkiego wspomnienia zakorzenionego w miłości, pamięci i emocjonalnej tęsknocie.

Rozwiąż quiz, w którym pytamy o reżyserów i ich dzieła. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Wskaż reżysera, znając tylko tytuł filmu. 10/15 to wielki sukces

1/15 Film "Miś" wyreżyserował

Andrzej Wajda

Juliusz Machulski

Stanisław Bareja

Dalej

Postać Titty została zainspirowana dziecięcym przyjacielem Felliniego - Luigim "Tittą” Benzim, a jego dojrzewanie przedstawione jest jako metafora moralnego zastoju Włoch pod rządami faszyzmu. Za pomocą przerysowanego humoru i groteskowych obrazów reżyser wyśmiewa zarówno autorytarne teatralne gesty Mussoliniego, jak i katolicką kulturę, która zniechęcała do dojrzałości i odpowiedzialności. Epizodyczna konstrukcja filmu odzwierciedla cykl pór roku, wykorzystując sceny ze szkoły, konflikty rodzinne,  obrzędy religijne, fantazje erotyczne oraz widowiska publiczne do ukazania społeczeństwa uwięzionego pomiędzy represją a absurdem.

Z jakim odbiorem spotkał się "Amarcord"?

Po premierze we Włoszech w grudniu 1973 roku "Amarcord" odniósł natychmiastowy sukces i został szeroko doceniony za artystyczną dojrzałość oraz emocjonalną głębię. Film był prezentowany na  festiwalu w Cannes w 1974 roku i szybko zdobył międzynarodowe uznanie. Krytycy w Europie i Stanach Zjednoczonych zwracali uwagę na jego cykliczną strukturę, bogatą wyobraźnię wizualną oraz głęboko humanistyczny obraz prowincjonalnej społeczności. Z czasem dzieło zaczęto postrzegać jako jedno z najważniejszych osiągnięć Felliniego i jego ostatni wielki sukces komercyjny, regularnie pojawiający się w zestawieniach najwybitniejszych filmów w historii kina.

Jak przemysł filmowy docenił "Amarcord"?

"Amarcord" zdobył Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny oraz otrzymał dodatkowe nominacje do Nagród Akademii w kategoriach najlepsza reżyseria i najlepszy scenariusz oryginalny. Film został uhonorowany licznymi nagrodami krytyków i instytucji filmowych na całym świecie, między innymi David di Donatello, nagrodami Nowojorskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych, National Board of Review, Bodil Awards oraz Nastro d’Argento. Otrzymał także  nominacje do Złotego Globu i Złotego Kłosa na festiwalu w Valladolid. W kolejnych latach wysoko plasował się w międzynarodowych rankingach, takich jak "Sight & Sound" czy "Cahiers du cinéma", a w 2008 roku znalazł się na oficjalnej liście 100 filmów, które ukształtowały zbiorową pamięć kulturową Włoch.

"Amarcord" do dziś cieszy się silną pozycją krytyczną, co potwierdzają wysokie oceny w agregatorach recenzji oraz stała obecność filmu w kanonach akademickich i popularnych. Zapisał się także w historii kina dzięki przełomowej dystrybucji na nośnikach domowych - jako pierwszy film w pełni wydany w formacie letterbox - oraz późniejszym restauracjom i prestiżowym edycjom przygotowanym przez The Criterion Collection.

Źródło: Radio ZET/ Wikipedia