Nazywano go “polskim Zavattinim”. To on napisał twoje ulubione filmy

2 min. czytania
27.08.2025 18:52
Obserwuj nas na Google

Bez niego polskie kino wyglądałoby inaczej, a jednak to nazwisko nie jest tak znane, jak nazwiska Wajda, Has, czy Kawalerowicz. Jeśli jesteś fanem polskiego kina, musisz wiedzieć, kim był Jerzy Stefan Stawiński. 

Jerzy Stefan Stawiński
fot. Pawel Kibitlewski/REPORTER

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak wyglądała młodość Jerzego Stefana Stawińskiego.
  • Dlaczego Jerzy Stefan Stawiński jest ważny dla polskiego kina.
  • Jakie filmy napisał Jerzy Stefan Stawiński.
  • Co szczególnego robił Stawiński podczas II wojny światowej.

Kim był Jerzy Stefan Stawiński? 

Jerzy Stefan Stawiński urodził się 1 lipca 1921 w Zakręcie niedaleko Warszawy, ale to w stolicy dorastał i tu realizował część swojej edukacji. Po liceum odbywał służbę wojskową w Szkole Podchorążych Rezerwy Łączności w Zegrzu. Należał do pokolenia Kolumbów, co oznacza, że jego młodość została brutalnie rozbita przez wojnę. 

Nie ma historii polskiego kina bez polskiej szkoły filmowej. Co o niej wiesz? Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem. 

Quiz: Quiz. Polska Szkoła Filmowa, czyli test z klasyków rodzimego kina

1/13 W jakich latach funkcjonował nurt Polskiej Szkoły Filmowej?

Stawiński walczył w kampanii wrześniowej, brał udział w bitwie pod Zegrzem, walczył też na Pradze, w obronie prawobrzeżnej części Warszawy. Był członkiem podziemnej organizacji harcerskiej i uczestniczył w powstaniu warszawskim, a po jego upadku trafił do niewoli niemieckiej. Po wyzwoleniu wstąpił do Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Do ojczyzny udało mu się wrócić w 1947 roku. 

Stawiński studiował na Wydziale Prawa UW, w 1952 roku obronił tytuł magistra, ale to nie z dziedziną prawa jest dziś kojarzony. Był przede wszystkim pisarzem i scenarzystą. 

 

Filmy Jerzego Stefana Stawińskiego

Stawiński był jedną z kluczowych postaci polskiej szkoły filmowej. To jemu zawdzięczmy scenariusze do takich produkcji jak “Kanał” (1957) Andrzeja Wajdy, “Człowiek na torze” (1957), “Eroica” (1958) i “Zezowate szczęście” (1960) Andrzeja Munka. To on też napisał scenariusz do ekranizacji “Krzyżaków” (1960) w reżyserii Aleksandra Forda. Inne znane tytuły, do których przyłożył swoją rękę, a właściwie to pióro, to między innymi “Akcja pod Arsenałem” (1977 r., reż. Jan Łomnicki), “Godzina “W”” (1979 r., reż. Janusz Morgenstern). Nazywano go nawet "polskim Zavattinim", porównując go w ten sposób do legendarnego włoskiego filmowca nurtu neorealizmu.

Jerzy Stefan Stawiński był również reżyserem. Jego filmy to między innymi “Rozwodów nie będzie” (1963 r.), czy “Urodziny Matyldy” (1974 r.). Ostatni film ze scenariuszem Stawińskiego pojawił się w 2007 roku, a mowa o “Jutro idziemy do kina” w reżyserii Michała Kwiecińskiego. Produkcję możecie zobaczyć za darmo na TVP VOD.

Słynny scenarzysta zmarł 12 czerwca 2010 roku w Warszawie.

Źródło: Radio ZET/Wikipedia/Film Polski